Kαρδαμύλη, η πρωτεύουσα της Μεσσηνιακής Μάνης

 
Με το που πατήσεις το πόδι σου στην περιοχή, αντιλαμβάνεσαι απευθείας ότι βρίσκεσαι σε έναν από τους ωραιότερους τόπους της χώρας…
 
Καμωμένη από πέτρα και φως, βράχο και θάλασσα βρίσκεται ριζωμένη στη σκιά του μυστηριακού Ταΰγετου, πλάι στις ακτές της Μεσσηνίας.  Αγέρωχη, κατάφυτη, με εντυπωσιακά φαράγγια κι απίθανες ακρογιαλιές δεν μπορείς παρά να τη λατρέψεις.
 
Λουσμένη με το πληθωρικό μεσσηνιακό φως να χρωματίζει μια την ελιά, μια την πέτρα και μια τη θάλασσα, η Καρδαμύλη φέρνει στο νου παλιά ελαιογραφία. Σπαρμένη με πυργόσπιτα και μεσαιωνικές εκκλησιές, τα θεόρατα καμπαναριά τους φέρνουν στο νου πύργους που θέλουν ν’ αγγίξουν το θεό. Καλντερίμι, αγριολούλουδο,  γκρεμός κι απόκρημνες βοτσαλωτές ακτές που διαδέχονται τη στρωτή αμμουδιά συνθέτουν μια ομορφιά αβάστακτη, γεμάτη αντιθέσεις.
 
 
Γνωστή απ’ τα ομηρικά χρόνια, όπου αναφέρεται ως «Σκαρδαμούλα»,  ήταν μία από τις επτά πόλεις που πρόσφερε ο Αγαμέμνονας στον Αχιλλέα προκειμένου να επιστρέψει στη μάχη για την πολιορκία της Τροίας. Τα χρόνια εκείνα, η Καρδαμύλη ήταν το κύριο λιμάνι της Σπάρτης. Σύμφωνα με τον Παυσανία, την πόλη διακοσμούσαν πολλοί ναοί και αγάλματα και μια παραθαλάσσια λάρνακα αφιερωμένη στις Νηρηίδες.
 
Πρωτεύουσα της μεσσηνιακής Μάνης, είναι αδύνατο να τη δεις αναπόσπαστα απ’ την ευρύτερη περιοχή. Σκληροί και ανυπόταχτοι μες τους αιώνες, οι Μανιάτες δυσκόλεψαν πολύ τους Φράγκους κατακτητές και σύντομα περιήλθαν στο δεσποτάτο του Μυστρά. Μια ημιαυτόνομη περιοχή που τον 13ο αιώνα, μετά και την κατάκτηση της Πελοποννήσου από τους Φράγκους, ξεκινά και δέχεται πρόσφυγες των γύρω περιοχών.  Το ‘άβατο’ αυτό συνεχίστηκε και στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Η Μάνη μένει στην ουσία ανυπόταχτη πληρώνοντας μόνο ένα μικρό ετήσιο φόρο στην τούρκικη διοίκηση. Το απρόσβλητο της περιοχής παρακινεί κι άλλους κατοίκους της τουρκοκρατούμενης Ελλάδας να βρουν καταφύγιο, ένα είδος ασύλου, στη Μάνη. Από εδώ στις 17 Μαρτίου του ’21, ξεκίνησε ουσιαστικά η επανάσταση με την ορκωμοσία του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και την ηρωική απόφαση για την απελευθέρωση της Καλαμάτας. Ορόσημο της περιόδου αυτής ήταν η ιστορική μάχη της Βέργας, το 1826, όπου ο Ιμπραήμ έχασε τα δύο τρίτα του υπεράριθμου στρατού του κι όλες οι προσπάθειες εισβολής αποκρούστηκαν με την τόλμη, την αποφασιστικότητα και την οξυδέρκεια των Μανιατών που χρησιμοποίησαν μέχρι και τις γυναίκες προκειμένου να ξεγελάσουν τον κατακτητή. Μετά την μάχη της Βέργας και μέχρι το τέλος της επανάστασης η Μάνη μένει αλώβητη από κάθε τουρκική επιδρομή. Η αντίσταση των Μανιατών συνεχίζεται και μετά την απελευθέρωση, όπου αρνούνται να υποταχθούν στο διοικητικό σύστημα που επέβαλε η κυβέρνηση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Κάπως έτσι οι Μανιάτες χρεώνονται τη δολοφονία του Καποδίστρια από τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη, γιό του οπλαρχηγού και ηγεμόνα Πετρόμπεη.
 
 
 
Οι δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και ο βαθιά ριζωμένος νόμος της βεντέτας έφερε πολλά μεταναστευτικά κύματα, με τελευταίο αυτό μεταξύ τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα να ερημώνει τα χωριά της περιοχής. Κι είναι γύρω στα τέλη του 1970 που οι πρώτοι επισκέπτες, κυρίως ευρωπαίοι, ανακαλύπτουν την απύθμενη γοητεία της. Κάποιοι αγοράζουν σπίτια και εγκαθίστανται μόνιμα στην περιοχή. Η τουριστική ανάπτυξη ξεκινά. Σήμερα, ο πληθυσμός των γύρω χωριών φτάνει να τετραπλασιάζεται  το καλοκαίρι, με τους ξένους επισκέπτες να κυριαρχούν. Ίσως στο γεγονός αυτό να οφείλονται και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων και των υπηρεσιών που προσφέρει η περιοχή. Εδώ, ό,τι φάς, ό,τι πιεις κι ό,τι ακόμα πιάνει το μάτι σου είναι απλά εξαιρετικό. Ο κεντρικός δρόμος του χωριού, ηλιόλουστος, όλο χρώματα και κατακόκκινες βοκαμβίλιες, διακατέχεται από μια πανέμορφη κι ήρεμη ατμόσφαιρα. Γεμάτος γουστόζικα καφέ και μαγαζάκια με κομψά ρούχα αλλά και παραδοσιακά καφενεία ανάμεσα στα πανέμορφα λιθόκτιστα σπίτια, δείγματα της αυστηρά παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, πραγματικά χαίρεσαι να τον περπατάς. Από πάνω σου η οχυρωμένη παλιά Καρδαμύλη κι από κάτω η απέραντη ακρογιαλιά στρωμένη με κατάλευκο βότσαλο. Σημεία αναφοράς του νέου οικισμού η σκιερή πλατεία και το ερειπωμένο εργοστάσιο της παλιάς σαπωνοποιίας, ένα πέτρινο κτίριο του 19ου αιώνα, με την πανύψηλη καμινάδα του να διακρίνεται από παντού. Λίγο πιο κάτω το μικρό κι ήρεμο λιμανάκι με τις ψαρόβαρκες και τα καΐκια κι απέναντί του η Μερόπη, το νησάκι με το εκκλησάκι ου Αγίου Ιωάννη και τα ερείπια του βενετσιάνικου κάστρου.
 
 
H μαγική παλιά χώρα, φωλιασμένη σε μια κατάφυτη πλαγιά ακριβώς πίσω από τον σύγχρονο οικισμό της Καρδαμύλης είναι ένα αληθινό αρχιτεκτονικό διαμάντι.  Στην είσοδο του οχυρωμένου οικισμού μια τοξωτή πύλη σε οδηγεί στα εγκαταλειμμένα πυργόσπιτα, το παλιό ελαιοτριβείο και το παρεκκλήσι του Αγίου Θεοδώρου που συγκεντρώνονται γύρω από την πανέμορφη εκκλησία του Άγιου Σπυρίδωνα. Από τους εντυπωσιακότερους ναούς της περιοχής, είναι του 18ου αιώνα και συγκεντρώνει στοιχεία βυζαντινής και δυτικής αρχιτεκτονικής. Το θεόρατο πυργοειδές καμπαναριό του μετρά 17 μέτρα ύψος και η καμπάνα -που έχει λιώσει από τα χτυπήματα- λέγεται ότι είναι λάφυρο πειρατών. Ο οικισμός ανήκε στην οικογένεια των Μούρτζινων (Τρουπάκηδες), απόγονοι των Παλαιολόγων, που μαζί με τους ‘αντίπαλους’ Μαυρομιχάληδες διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην επανάσταση του ’21. Παίρνοντας το μονοπάτι που οδηγεί στο Μοναστήρι της Αγίας Σοφίας, μετά από δέκα λεπτά περπάτημα, θα βρεις λαξευμένους στο βράχο δυο τάφους, που η παράδοση θέλει να ανήκουν στους Διόσκουρους, τα δίδυμα αδέρφια της Ωραίας Ελένης. Ο λιθόχτιστος δρόμος έξω από την παλιά Καρδαμύλη προσφέρεται για περπάτημα στα γραφικά σοκάκια ανάμεσα από υπέροχα πέτρινα νεοκλασικά κι ανθισμένες αυλές με φόντο τους ελαιώνες και τα κυπαρίσσια.
 
 
 Ο Άγιος Σπυρίδωνας

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.