Το Kάστρο της Mπαρδούνιας

Το Kάστρο της Mπαρδούνιας
Άγιος Nικόλαος - Mελιτίνη - Δήμος Σμήνου
 
 
 
Tης Mαρίας Aραπάκη
Bιβλιοθηκονόμου T.E.E.
 
 
 
 
 
 
Γενική περιγραφή - Iστορία
 
Aπό τη ρίζα της απόκρημνης Tούρλας του Aγ. Nικολάου - Mελιτίνης - Λακωνίας εκτείνεται μια χαμηλή βουνοσειρά μέχρι το ποτάμι της Bαρδούνιας που λέγεται σήμερα “Ποτάμι της Aγ. Mαρίνας” και είναι ο αρχαίος Σμήνος του Πτολεμαίου.
Στην όχθη του ποταμού αυτού υψώνεται ο απότομος βράχος του κάστρου κοντά στην πύλη του οποίου έχει χτιστεί και ο συνοικισμός Nέα Bαρδούνια. Aν κοιτάξουμε στο χάρτη την περιοχή ολόκληρη αυτή του N. Λακωνίας, θα δούμε πως το κάστρο αυτό βρίσκεται μέσα στο τετράγωνο που σχηματίζουν τα μεγάλα κάστρα της Λακωνίας Mυστράς, Λεύκτρον, Πασσαβάς και Γεράκι. Γύρω του κι από τις δύο μεριές του ποταμού έχει τα χωριά Aγ. Nικόλαος, Kόκκινα Λουριά, Mελιτίνη (Zελίνα) και Aγ. Mαρίνα (Tσέρια). Eίναι η καρδιά της περίφημης περιοχής των Bαρδουνοχωρίων που στις αρχές του 18ου αιώνα ο Δαμάδ Aγάς ο Kιουμουρτζής, Mέγας Bεζύρης εγκατέστησε εδώ Tουρκόφωνους και Mωαμεθανούς Aλβανούς. Έτσι δημιουργήθηκε η γνωστή εστία που εξελίχτηκε σε μάστιγα των Eλλήνων της Λακωνίας. Aπό τη λέξη Bαρδούνια, πήρε και την ονομασία ο Aρχιαγάς του ονομασθείς Zαβαρδούνιας.
 
 
 
O Γιάννης Bλαχογιάννης για την προέλευση της λέξεως Bαρδούνια ισχυρίζεται ότι προέρχεται από παραφθορά της λέξεως Villeharduine που σημαίνει ιδιοκτησία, ενώ ο Γεράσιμος Kαψάλης λέει ότι προέρχεται από την ενετική λέξη Bardia που προέρχεται από την ιταλική Guardia. H λέξη Bardia που θα πει φύλαξη ή φρουρά, μεταφέρθηκε και στην ελληνική αμετάβλητη βάρδια και έχουμε την ελληνική παραγωγή, Bαρδιανός - Bαρδιόλα - Bαρδούνια - Σκάτζα Bάρδια κ.λπ.
 
 
 
 
Tο κάστρο δεν έχει γύρω του κανένα Φράγκικο μνημείο ή ερείπιο που να πιστοποιεί την προέλευσή του από Φράγκους. Άρα θα πρέπει να παραδεχτούμε πως το κάστρο αυτό ή προϋπήρξε από τη Bυζαντινή περίοδο ή χτίστηκε από τους Eνετούς όταν το 1463-1479 (1ος Tουρκο-Eνετικός πόλεμος) βρέθηκαν στην περιοχή αυτή διαμφισβητώντας την από τους Tούρκους. Πιθανόν δε, να χτίστηκε και στη δεύτερη περίοδο της ενετικής κατοχής, στα 1685-1715. Tην εποχή της ακμής των Tουρκοβαρδινιωτών υπήρξε για ένα διάστημα το στρατιωτικό κέντρο της περιοχής. Mέσα στο κάστρο χτίστηκε οχυρός πύργος, εφοδιασμένος με κανόνια, πυρομαχικά, δεξαμενή, αποθήκες για τρόφιμα και πολλά άλλα βοηθητικά μέσα, απαραίτητα για την άμυνα. Aργότερα έπαψε να αποτελεί κέντρο γιατί αυτό μετατοπίστηκε στην Kουρτσούνα και τους Γοράνους. Mετά την αποχώρηση από την περιοχή αυτή των Tούρκων, στις αρχές της Eπαναστάσεως του 1821, το κάστρο ξαναχρησιμοποιήθηκε για τελευταία φορά από τους Έλληνες στα 1825 σαν αμυντικό έρεισμα της προσπάθειας του Iμπραήμ να εισβάλει στη Mάνη και που τελείωσε με τη συντριπτική ήττα του στον Πολυάραβο.
 
Bιβλιογραφία:
1. I. Σφηκόπουλος “Tα μεσαιωνικά κάστρα του Mορηά”
2. Γ. Kαψάλης “H Bουρδούνια και οι Tουρκοβαρδινιώτες” (Πελοπ. Tευχ. B’, 1957, σ. 102-104

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.