Το Παλαιότερο Μοιρολόι στην περιοχή της Μάνης

 
 
Το Παλαιότερο Μοιρολόι στην περιοχή της Μάνης
Του Ανάργυρου Γ. Κουτσιλιέρη (Δρ. Φιλολ. - Συγγραφέως)
 
 
Η Μάνη είναι γνωστή για τα μοιρολόγια της, τα θρηνητικά άσματα που εντυπωσιακά συνέθεταν για να “αποχαιρετίσουν" δικούς τους ανθρώπους, συνήθως αγράμματες γυναίκες του λαού μας.
Το μοιρολόι αυτό, σε άψογο πρωελεγειακό μέτρο, μας έρχεται από την Τευθρώνη των ελληνιστικών χρόνων, καθώς δείχνει η γραφή “είσχυσα".
Το περιεχόμενο του επιγράμματος είναι αυτό:
 
«ηέλιον προλιπούσα φαεσφόρον, εις Αχέροντα
Σωσικράτει’ έμολον, πατρί συνεσπομένη.
Κουρίδιον προλιπούσα πόσιν και μητέρα λυγράν,
ήλυθον εις Αίδην πένθος αφείσα δόμοις.
Οκτωκαιδεκέτη δε χρόνον ζήσασα κατ’ ήμαρ.
ουκ είσχυσα λιπείν σπέρμα φίλω γαμέτη
βαστάζουσα βρέφος κατά νήδυος, ο γλυκύ φέγγος
ζωής πριν κατιδείν, δύνε μυχούς σκοτίους».
 
Η ορφανή από πατέρα Σωσικράτεια φαίνεται πως πέθανε στον τοκετό. Το ηρωελεγειακό ποίημα το αποδώσαμε με τους ιαμβικούς οχτασύλλαβους των μανιάτικων μοιρολογιών και με το ιδίωμα της Μάνης.
 
Σωσικράτεια
 
Αφηκα τ’ άστρι τη μερός
στον κάτου κόσμο ήρθεκα
η δόλια Σωσικράτεια,
τον κύρη μου αγκλούθησα
και άφηκα τον άντρα μου
τη μαύρη τη μανούλα μου
στον Αδη εκατέβηκα
και μαύρισε το σπίτι μου.
Χρόνους κλειστούς δέκα οχτώ
μέρα τη μέρα έζησα
και κλήρα δεν του άφηκα
του γιαλεχτού μου συντρόφου,
τι το παιδί μας στην κοιλιά
πρίχου ο ήλιος καν το ιδεί
κοντά μου το συνάπαρα
στ’ Αδη τα μαύρα τάρταρα.
 
Τα λόγια που βάνει στο στόμα της Σωσικράτειας ο ελεγειακός ποιητής μας θυμίζουν στίχους του Ευριπίδη:
 
“ει φως τόδ’ ην
όμμασιν δεδορκώς
Φοίβου παις, προλιπούσ’
ήλθεν έδρας σκοτίας
Αιδα τε πύλας'' 
Άλκηστις (122-126)
 
Ευρήματα στον Κότρωνα και τη Σκοπά, στον Πύρριχο (Καβάλο) και στη Λας (Πασσαβά), που έκοψε και νομίσματα, δείχνουν ακμή των Ελευθερολακωνικών πόλεων στα χρόνια εκείνα. Το θρηνητικό άσμα δείχνει και αυτό ότι την οικονομική ανάπτυξη των Ελευθερολακώνων συνοδεύει και σχετική πνευματική καλλιέργεια.
 
 
 
 
 
 
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.