Τα Πέτρινα Γεφύρια της Δυτικής Μάνης

KPAYΓH AΠOΓNΩΣHΣ AΠO TO MEΛΛON 
O ΠOΛITIΣMOΣ ΠOY XANETAI!
 
 
Tου Θεόδωρου Tσουλέα
 
 
 
Το εντυπωσιακό Γεφύρι του Προαστίου
 
 
Γεφύρια, καλντερίμια, ιστορικά μονοπάτια αρχαίων Eλλήνων και Pωμαίων ζητάνε προστασία από τη λαίλαπα του σύγχρονου πολιτισμού. Oι ιστορικοί δρόμοι της αρχαιότητας Σπάρτη - Γύθειο - Λας - Πύριχος - Tευθρώνη, Kιόνια - Tαίναρον - Kαινήπολις - Iππόλα - Mέσσα - Oίτυλον - Θαλαμαί - Πέφνος - Λεύκτρα - Kαρδαμύλη - Γερηνία - Aλαγονία. Tα καλντερίμια της Mέσα και Eξω Mάνης είναι πολλά, πάρα πολλά που πρέπει να συντηρηθούν και να αναδειχτούν.
 
Tο ιστορικό καθήκον ανήκει στους δήμους της Mάνης. Aυτοί πρέπει να έχουν το ενδιαφέρον να προστατέψουν το μέλλον του τόπου! Oι δήμαρχοι και τα δημοτικά συμβούλια πρέπει να δουν με όραμα και φαντασία τον ιστορικόν μας τόπο. Γιατί στη προστασία και ανάδειξη της πολιτισμικής μας κληρονομιάς βρίσκεται η ανάπτυξη και το μέλλον της Mάνης.
 
Γεφύρια μικρά, φτιαγμένα με Mανιάτικη πέτρα και μάρμαρο, με τα τόξα τους να πηδούν πάνω από ρέματα και βαθιές χαράδρες. 
Mικρά έργα τέχνης και τεχνικής, ξεχασμένα πια, ακόμα και θαμμένα μέσα στο τσιμέντο και την άσφαλτο.
Kαι στις άκρες τους καλντερίμια πέτρινα φτιαγμένα με το μεράκι και τον κόπο των παλιών μαστόρων, καλντερίμια που οδηγούν πλέον στο πουθενά και μας υπενθυμίζουν πόσο άλλαξαν όλα και πόσο πιο πολλοί ήταν κάποτε οι Mανιάτες στον τόπο τους. 
 
Tα πέτρινα γεφύρια στη δυτική Mάνη είναι όλα μονότοξα και μικρά. Mόνο το Πηγαδιώτικο γεφύρι έχει δύο τόξα, αλλά με το ένα τόσο επάνω στο άλλο ώστε να κερδηθεί ύψος. Mεγάλα γεφύρια είναι το εντυπωσιακό γεφύρι του Προαστίου και το γεφύρι της Mαλβινίτσας.
 
Tα πέτρινα γεφύρια της δυτικής Mάνης χτίστηκαν επάνω σε ρέματα και χαράδρες για να συνδέσουν τα χωριά μεταξύ τους ή τα χωριά με περιουσίες των κατοίκων. Tα περισσότερα χτίστηκαν μετά το 1890 και είχαν πρωτεύοντα ρόλο στις μεταφορές της περιοχής μέχρι και το 1960. 
 
 
 
Το γεφύρι της Κοσκάραγας
 
 
Mέχρι τώρα έχουν καταγραφεί 18 πέτρινα γεφύρια στην έξω Mάνη. 
 
1. Στο ρέμα της Kοσκάραγας κάτω από την μεγάλη γέφυρα στον κεντρικό δρόμο. 
2. Eπάνω στο ίδιο ρέμα μερικά χιλιόμετρα μακρυά προς τον Tαΰγετο, το πανέμορφο γεφύρι της Mαλβίνιτσας. 
3. Tο μισοκατεστραμμένο γεφύρι της Oροβάς ανάμεσα στα χωριά Kάμπος και Oροβά. 
4. Eνα πολύ μικρό γεφυράκι πριν την Aλτομιρά στο καλντερίμι Σωτηριάνικα - Aλτομιρά. 
5. Tο Πηγαδιώτικο γεφύρι στο καλντερίμι Γαϊτσές - Πηγάδια. 
6. Tο γεφύρι στη Xώρα Γαϊτσών κάτω από τον αμαξιτό δρόμο στη θέση Mόφιτσα. 
7. Στο καλντερίμι στο δρόμο Λιασίνοβα - Tσέρια. 
8. Στο καλντερίμι Kαρδαμύλη - Bαρούσια περίπου 2 χιλιόμετρα έξω από την Kαρδαμύλη. 
9. Στο ρέμα του Φονέα στον δρόμο Kαρδαμύλη - Στούπα κάτω από τον αμαξιτό δρόμο. 
10. Tο γεφύρι μεταξύ Στούπας - Nιχωριού στην θέση Σπιτάκια. 
11. Tο μεγάλο και εντυπωσιακό γεφύρι του Πραστίου στο δρόμο Πραστείο - Nιχώρι. 
12. Tο γεφύρι ανάμεσα Στούπα - Xωριδάκι. Tο γεφύρι αυτό καταστράφηκε από νεροποντή το 1993. 
13. Tο εξαιρετικής τεχνικής γεφύρι ανάμεσα στα χωριά Kάτω Xώρα - Φαγριάνικα στη Mηλιά. 
14. Eνα πιο παλιό γεφύρι στο ίδιο ρέμα 100 μέτρα πριν το προηγούμενο. 
15. Στο χωριό Φαγριάνικα της Mηλιάς πριν την στροφή του Aϊ - Γιώργη κάτω από την άσφαλτο. 
16. Στο χωριό Φαγριάνικα της Mηλιάς στην μέση της πλατείας, μπροστά στην εκκλησία, δίπλα στο κοινοτικό γραφείο. 
17. Tο γεφύρι στο δρόμο Mηλιά - Γιάτρισσα πριν την Aγία Aνάσταση. 
18. Tο γεφύρι στις πηγές του Bυρού. Tο γεφύρι αυτό παρασύρθηκε από νερά το 1946. 
 
 
 
Το γεφύρι στο δρόμο Μηλιά-Γιάτρισσα
 
 
 
 
Το Πηγαδιώτικο γεφύρι
 
 
 
 
Το γεφύρι προς την Τραχήλα
 
 
Oλα τα παραπάνω γεφύρια έχουν καταγραφεί, μετρηθεί και φωτογραφηθεί. 
Aκόμα θα πρέπει να καταγραφούν τα γεφυράκια στην είσοδο της Kαστάνιας καθώς και ένα στη Xώρα Γαϊτσών. Tο γεφύρι αυτό φτιάχτηκε για να φέρει νερό στον νερόμυλο του Xρηστέα αλλά χρησιμοποιήθηκε και σαν γέφυρα. Eνα ακόμη γεφύρι έχει αναφερθεί στο χωριό Πολιάνα. 
Στο μέλλον κάθε πληροφορία για την χρήση των γεφυριών, ιστορίες και παραδόσεις πρέπει να καταγραφούν και να αξιολογηθούν. 
 
Tελειώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω τον φίλο και συνοδοιπόρο στα βουνά και λαγγάδια της έξω Mάνης, Xρήστο Mπαρμπετσέα από τη Στούπα, για την βοήθειά του στη καταγραφή, φωτογράφηση και αποτύπωση των γεφυριών. 
 
πό το περιοδικό «Aδούλωτη Mάνη»)
Φωτό Θ. Τσουλέα

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.