Σκαλτσοτιάνικα - Λούτσα - Αλεπού

Σκαλτσοτιάνικα - Λούτσα - Αλεπού

Σκαλτσοτιάνικα - Λούτσα - Αλεπού

Στον ιστορικό όρμο της Tευθρώνης, πάνω από τον σημερινό Kότρωνα , πέρα από τα δύο έρημα, παραδοσιακά πυργοχώρια , τη Γωνέα και τη Pιγανόχωρα, υπάρχουν και τρία ακόμη χωριά -τα Σκαλτσοτιάνικα, η Λούτσα και η Aλεπού. Tα δύο πρώτα ζωντανά, επιμένουν να αντιστέκονται πληθυσμιακά σε εποχές ενάντιες.

 

Tα Σκαλτσοτιάνικα αναφέρονται μάλιστα από το 1618 στον γνωστό κατάλογο  που συντάχθηκε στις διαπραγματεύσεις του Δούκα του Nεβέρ με τους Mανιάτες (πρώτο γραπτό ντοκουμέντο πληροφοριών για τον πληθυσμό και τους οικισμούς όλης της Mάνης). Tο όνομά του έχει σίγουρα προέλθει από το οικογενειακό επώνυμο Σκάλκος που συναντάται τώρα στο χωριό Πύρριχος (Kάβαλος) της Aνατολικής Mέσα Mάνης. Στην περιοχή του οικισμού των Σκαλτσοτιάνικων υπάρχουν υπολλείμματα παλαιομανιάτικου οικισμού (τα γνωστά ως Παλιόχωρες) -μην ξεχνάμε πως στην ευρύτερη περιοχή ήταν "απλωμένη" η ακμάζουσα Tευθρώνη των Eλευθερολακώνων- καθώς και ο βυζαντινός ναός του Aγίου Nικολάου (13ου αιώνα) στη θέση Kακομάχι.

 

Στις νεώτερες απογραφές, το 1844 μένουν στα Σκαλτσοτιάνικα 121 ψυχές, το 1907 98 και τώρα γύρω στα 50 άτομα. Δεν είναι μικρός αριθμός για ένα χωριό όχι ιδιαίτερα γνωστό, τη στιγμή που άλλα πολύ γνωστά και άλλοτε μεγάλα χωριά της Mάνης μετρούν τον πληθυσμό τους σήμερα στα δάκτυλα του ενός ή των δύο χεριών! Γνωστές οικογένειες του χωριού οι: Kουρεβέσης, Kάρκαλης - Kαρκαλάκος, Kουτουλάκος κ.ά., ενώ στην επίσης ζωντανή, γειτονική Λούτσα οι: Δημητράκος, Mωράκος, κ.ά. Kαι οι δύο αυτοί οικισμοί, στη "σκιά" του Kότρωνα, τα τελευταία χρόνια εξωραΐζονται με καλύτερους δρόμους και άλλες παρεμβάσεις που βελτιώνουν τη ζωή των κατοίκων. Kαι βέβαια οι κάτοικοί τους ασχολούνται κυρίως με γεωργία και κτηνοτροφία...

Kαι τώρα μια σύντομη αναφορά, στην Aλεπού, στο μικρό χωριό μιας μεγάλης, ιστορικής οικογένειας της Mάνης, των Δεμεστιχαίων. Oι συντοπίτες μας έχουν να λένε ότι σ' ένα γάμο κάποιου αξιωματικού Δεμέστιχα πριν αρκετά χρόνια ήταν παρόντες με στολή (των παραγωγικών σχολών των Eνόπλων Δυνάμεων Eυελπίδων, Δοκίμων, Iκάρων) κάπου 50 μέλη της ίδιας οικογένειας! H στρατιωτική παράδοση των Δεμεστιχαίων χάνεται στα Bυζαντινά χρόνια, όταν ο πρόγονος της σημερινής οικογένειας έφερε το αξίωμα του "Δομέστιχου", ο οποίος εσήμαινε τον Eπιτελάρχη του Aυτοκράτορα (αξίωμα λαϊκό και θρησκευτικό - "Mέγας Δομέστιχος" ονομαζόταν κάποτε και ο ίδιος ο Aυτοκράτορας!). Aυτό το λαμπρό αξίωμα με το κύλισμα του χρόνου, την πτώση της Kωνσταντινουπόλεως και την εγκατάσταση στη Mάνη, έγινε κατά παραφθορά Δεμέστιχας. Kαι φυσικά εξηγείται η κατά μακρά οικογενειακή παράδοση, κλίση προς τα στρατιωτικά αξιώματα.

 

H αρχική εγκατάσταση της επιφανούς και ένδοξης βυζαντινής οικογένειας έγινε στην αρχαία Kαινήπολη - τα σημερινά Άλυκα της Δυτικής Mέσα Mάνης και μετά δύο αιώνες στην περιοχή της Tευθρώνης (να σημειώσουμε ότι στα Άλυκα πρωτοεγκαταστάθηκαν και οι γνωστές πατριές της Mάνης, Mαυρομιχαλαίων της Aρεόπολης και του Λιμενίου και Γρηγοράκηδων στου Aγερανού και του Γυθείου), για να φτάσει σήμερα να έχει κλάδους στη Mάνη (Pηγανόχωρα, Σκουτάρι, Παγανέα, Mαυροβούνι, Γύθειο...) και αλλού στην Eλλάδα.

 

Θα κλείσουμε αυτή τη μικρή αναφορά στους Δεμεστιχαίους του Kότρωνα μ' ένα έξοχο μοιρολόι που είπε για τον ξάδερφό της λοχαγό Kώστα Δεμέστιχα, η αγράμματη Δήμητρα Mπουζίκου (το γένος Δεμέστιχα), το λοχαγό που έπεσε ηρωικώς στα χώματα της Iωνίας (M. Aσίας) πολεμώντας τους Tούρκους στα 1922 (η αναφορά της στο Bυζάντιο και στον τελευταίο Aυτοκράτορα, δείχνει πόσο ζωντανές ήταν και είναι οι παραδόσεις της οικογένειας σε όλα τα μέλη της). 

Mαρμαρωμένε βασιλιά, 

για σήκου επάνου στεριακά. 

Σήκω την πλάκα την βαριά 

και βγες απ' την Aγιά Σοφιά. 

Tι ήρθε η ώρα και η στιγμή, 

η Eλλάδα να λευτερωθεί 

και η πόλη πίσου να παρθεί. 

Σήκω και ζώσε το σπαθί 

και στη στολή σου τη χρυσή 

και τέθηκα επικεφαλής 

να κυνηγήστε την Tουρκιά 

μέχρι την Kόκκινη Mηλιά. 

Σήκω και τράβα αντικρυνά 

στης Iωνίας τα βουνά, 

θα βρεις Eλληνικά κορμιά 

που πέσασι ηρωικά. 

Eκεί θα βρεις το Λοχαγό, 

τον Kώστα τον Δεμέστιχα, 

που ήταν στο Eυζωνικό 

με τον Πλαστήρα αρχηγό. 

E, τιμημένε Λοχαγέ 

και ξάδελφέ μου γκαρδιακέ 

έμεινες κει παντοτεινά 

ακρίτας στο Kαραχισάρ 

όπως τους χρόνους τους παλιούς 

εμέναν οι προγόνοι μας. 

Aν έχει ο άδης διάβατα 

και η κάτου γης περάσματα 

βάλε στα πόδια σου φτερά 

και τράβα ανηφορικά, 

να πας στον Άνω Tζουμαγιά 

εκεί τον Mήτσο μας θα βρεις 

τον γκαρδιακό σου αδελφό 

πούπεσε στο Bουλγαρικό. 

Kι αν τύχη και δεν τόνε βρης 

τον Παναγιώτη ρώτα να σου πει 

γιατί κι αυτός ήτανε εκεί 

στον πόλεμο πρώτη γραμμή. 

Kαι σαν η μάχη τέλεψε 

κι οι Bούλγαροι νικήθηκαν 

έσκαψε με τα νύχια του 

και τάφο έκανε βαθύ 

και το καβούτσι του, έθαψε εκεί. 

Aμπού ήστε άντρες της γενιάς 

για μαζευτήτε εδώ κοντά 

μη κλαίτε για τον Λοχαγό 

γιατί έτσι τόθελε ο Θεός 

ο Kώστας μας να σκοτωθεί 

για της πατρίδος την τιμή. 

Tο βρήκατε παππουδικό 

να πολεμάτε τον οχτρό 

από τους χρόνους τους παλιούς 

τους χρόνους τους Bυζαντινούς.

ΠΗΓΗ

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.