Πως καταστράφηκαν 2 αξιόλογες αρχαίες οδοί (αρματοτροχιές) στη Μάνη

 
Η Δίολκος της Κορίνθου
 
Η Αρχαία Ελλάδα μια χώρα τόσο προηγμένη τεχνολογικά δεν θα μπορούσε να υστερεί στο τομέα της χερσαίας επικοινωνίας και των μεταφορών. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν δημιουργήσει ένα μοναδικό σύστημα αμαξήλατης επικοινωνίας από τον 7ο και 6ο αιώνα π.Χ....
Το πιο πυκνό δίκτυο βρίσκεται στην Πελοπόννησο και είναι έργο των Σπαρτιατών.
Χάραζαν στα βραχώδη μέρη αυλάκια παντού και πάντοτε με σταθερό μετατρόχιο 1,40μ. μέσα στα οποία πήγαινε η άμαξα. Οι αρχαίοι ονόμαζαν αυτά τα αυλάκια αρματοτροχιές ή αμαξοτροχιές.
Μοναδική εξαίρεση αποτελούσε η Δίολκος της Κορίνθου, η οποία στην πραγματικότητα δεν ήταν τίποτε άλλο από μία λιθόστρωτη  αμαξήλατη οδός αλλά με 1.50μ. μετατρόχιο.
 
Πως καταστράφηκαν 2  αξιόλογες αρματοτροχιές στη Μάνη
 
Μεταξύ των αξιόλογων αρχαιολογικών ευρημάτων που αναγνωρίζει κανείς στον Παλαιό (ή Κάτω) Μέζαπο συγκαταλέγεται και τμήμα αρχαίου "καρόδρομου", που ίχνη του σώζονται σποραδικά σε μήκος περί τα 300 μ. Το τελευταίο μέρος του, το εγγύτερο προς τη θάλασσα, ήταν και το καλλίτερα σωζόμενο.
Η φωτογραφία που ακολουθεί εικονίζει ένα τμήμα από τις αρματροχιές του δρόμου αυτού. Ο W. M. Leake, το 1805, τις είχε δεί και καταγράψει στα Travels in the Morea. Αντιπροσώπευε ένα ακόμη δείγμα του πολύ εκτεταμένου δικτύου των αρματροχιών που συναντά κανείς σε πολλά μέρη σ' όλη την αρχαία Ελλάδα και που η προέλευσή τους πηγαίνει πίσω και από τα κλασσικά χρόνια, ίσως μέχρι τα υστεροελλαδικά(*).
 
 
Αρματροχιές στον Παλαιό Μέζαπο (νότιο άκρο), 1989
 
Αντιπροσώπευε, τώρα δεν υφίσταται. Κατεστράφηκε , ανεπιστρεπτί, προκειμένου να κατασκευαστεί ένας αμφιβόλου χρησιμότητας δρόμος προς την μικρή παραλία του Κάτω Μεζάπου. Ο,τι απέμεινε από το συγκεκριμένο τμήμα του δρόμου εκείνου είναι η εικόνα που ακολουθεί, (και δύο αντίγραφά της, που με τη μορφή slides εδόθησαν το 1988 στον κ. Ι. Πίκουλα, οποίος έχει ασχοληθεί εκετεταμένα με το θέμα των αρματροχιών στην αρχαία Ελλάδα,.
 
Μαζί με τις αρματροχιές, στο βωμό της «αξιοποίησης», θυσιάστηκε και τo σύνολο (σχεδόν;) του γειτονικού με κυφωτούς ευμεγέθεις λίθους κατασκευασμένου αρχαίου δρομίσκου που κατηφόριζε από το έξαρμα του Κ.Μεζάπου προς τον δυτικό εκ των λιμενίσκων του χωριού.
 
Αλλο ένα απομεινάρι από την ομηρική Μέσση που χάθηκε χωρίς επιστροφή. Εμεινε μόνο η φωτογραφία (1993) που ακολουθεί.
 
 
 Παλαιός δρόμος στον Κ.Μέζαπο
 
Η άμαξα είχε προκαθορισμένη διαδρομή και κινούταν με τους τροχούς της μέσα στις αρματροχιές χώρις να μπορεί να λοξοδρομήσει... για περισσότερα δείτε το βίντεο:
 

Η οδοποιία στην Αρχαία Ελλάδα σε συσχετισμό με τον σημερινό σιδηρόδρομο, σε μία συνοπτική παρουσίαση.
Μία μελέτη βασισμένη κατά κύριο λόγο στο ερευνητικό έργο του αναπληρωτή καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Γιάννη Αντ. Πίκουλα.
 
Επειδή η έρευνα για τους αρχαίους ελληνικούς δρόμους είναι σχετικά πρόσφατη (συστηματική έρευνα γίνεται μόλις την τελευταία εικοσαετία), η διεθνής βιβλιογραφία αγνοεί τα ελληνικά πεπραγμένα και συνεχίζει να θεωρεί τους Ρωμαίους ως πρώτους και άριστους οδοποιούς. Η Ελλάδα όμως, όπως δείχνουν και οι έρευνες, είχε να επιδείξει πλήρες οδικό (ή «σιδηροδρομικό» αν προτιμάτε) δίκτυο μερικούς αιώνες πριν από τη Ρώμη. Η ρωμαϊκή οδοποιία οφείλει περισσότερα από όσα φανταζόμαστε στους Έλληνες, καθώς δανείστηκε την σχετική τεχνογνωσία, την οποία προήγαγε και παγίωσε.
Ανάλογη τεχνογνωσία φέρεται να δανείστηκαν από τους Έλληνες και οι Κινέζοι τον 3ο αιώνα π.Χ, αν και δεν έχει τεκμηριωθεί ακόμα από τις υπό εξέλιξη έρευνες. Ο μεταρρυθμιστής αυτοκράτορας Shi Huang Ti επέβαλε το ίδιο μετατρόχιο για όλα τα οχήματα της αυτοκρατορίας του, δημιουργώντας ένα αχανές οδικό δίκτυο με αμαξήλατους δρόμους και αρματροχιές, ανάλογες με αυτές των αρχαίων Ελλήνων. Ο 3ος προχριστιανικός αιώνας είναι αποδεδειγμένα η εποχή που η Κίνα ήρθε σε επαφή με τον Ελληνικό πολιτισμό, δια μέσου των ελληνιστικών βασιλείων της Βακτριανής, απόρροια των κατακτήσεων του Μ. Αλεξάνδρου.
Έχετε αναρωτηθεί γιατί σήμερα ο διεθνής σιδηρόδρομος έχει μετατρόχιο 1,40μ.; Τυχαίο είναι το γεγονός ή μήπως αποτελεί κληρονομιά των Ελλήνων στον σύγχρονο πολιτισμό μέσω Ρώμης;
 
Σημαντικές οδικές αρτηρίες που συνέδεαν τις αρχαίες πόλεις χιλιάδες χρόνια πριν, έφεραν στο φως οι πολυετείς αλλά και οι πρόσφατες έρευνες που διεξήγαγε η ΙΓ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων.
 
Σπάνια τεκμήρια του μακρινού παρελθόντος είναι οι αρχαίοι δρόμοι  που έχουν ανακαλυφθεί και δίνουν πολύτιμα στοιχεία σχετικά με την οργάνωση των πόλεων αλλά και τα επιμέρους δεδομένα που συνέθεταν την καθημερινή ζωή κατά την αρχαιότητα.
 
Εσωτερικά αλλά και εξωτερικά οδικά δίκτυα πόλεων που έχουν έρθει στο φως, αποτελούν πολύ σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα,ενώ είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις φέρουν ανεξίτηλα τα ίχνη από τις ρόδες αρχαίων αρμάτων.
α οδοστρώματα που έχουν διερευνηθεί, αποτελούνταν από πατημένο χώμα, χαλίκι, μικρές κροκάλες, στρογγυλεμένες, δηλαδή, πέτρες που συναντώνται σε ποτάμια και θραύσματα από κεραμίδες. 
Στο τμήμα, επίσης, του δρόμου που ανάγεται στον 4ο π.Χ. αιώνα, διατηρήθηκαν ανέπαφα στο πέρασμα του χρόνου ζεύγη αρματροχιών, μικρά, δηλαδή, αυλάκια που άφηναν οι τροχοί των αρμάτων στη διάρκεια της διαδρομής. 
 
Οι αρματοτροχίες ελετήθηκαν συστηματικά από τον Γιάννη Πίκουλα, καθηγητή Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο οποίος έχει ασχοληθεί εκετεταμένα με το θέμα των αρματροχιών στην αρχαία Ελλάδα,μελέτησε μάλιστα συστηματικά όλες τις πληροφορίες που υπήρχαν από τους παλιούς ανασκαφείς, όπως ο Απόστολος Αρβανιτόπουλος.
 
Εσωτερικό οδικό δίκτυο
 
Εντυπωσιακά είναι, παράλληλα, τα στοιχεία που προκύπτουν από το εσωτερικό δίκτυο των αρχαίων πόλεων, δεδομένου ότι σκιαγραφούν με αδρές πινελιές την οικιστική τους δομή και ανάπτυξη. Στις αρχαίες Φερές, ειδικότερα, το εσωτερικό οδικό δίκτυο ήταν κατασκευασμένο από πατημένο χώμα, χαλίκι και κεραμίδια.
 
Όπως αναφέρει η αρχαιολόγος Πέγκυ Τριανταφυλλοπούλου «οι δρόμοι ήταν στενοί, με πλάτος 4 μέτρων περίπου, χωμάτινοι και χωρίς πεζοδρόμια. Υπόνομοι διαπερνούσαν τους δρόμους και συγκέντρωναν τα όμβρια και τα λύματα με την βοήθεια πλευρικών αγωγών, από τις αυλές των σπιτιών και τα λουτρά».
 
 
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.