Ο φυλετικός τύπος των αρχαίων Ελλήνων

Ο φυλετικός τύπος των αρχαίων Ελλήνων

Ελληνίδες δια μέσου των αιώνων: Μινωική, Κυκλαδική, Μυκηναϊκή, Κλασική, Σύγχρονη

 

Αυτό το κείμενο προβαίνει σε μια κριτική θεώρηση των διαθέσιμων ενδείξεων σχετικά με τον φυλετικό τύπο των Αρχαίων Ελλήνων. Από τη μία, αποτελεί από μόνη της μια ανθρωπολογική μελέτη και από την άλλη είναι μια απάντηση σε εκείνους, ειδικά της Νορδικιστικής σχολής, που ισχυρίζονται ότι οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν σωματικά διαφορετικοί από τους σύγχρονους. Αν μερικές φορές φαίνεται ότι δίνεται μεγάλη έμφαση στο να πείσουμε τον αναγνώστη για τα πιο απλά σημεία, αυτό γίνεται λόγω της επιθυμίας μου να μην αφήσω κανένα από τα επιχειρήματα της άλλης άποψης αναπάντητα. 

 

ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Οι πρώτοι ανθρωπολόγοι πίστευαν ότι οι Έλληνες ανήκαν κυρίως στην Μεσογειακή(α)φυλή. Αυτή είναι η άποψη του Sergi και του Ripley. Σε μια πιο πρόσφατη μελέτη για το ζήτημα της Φυλής, ο John R. Baker λέει ότι οι μεταγενέστερες έρευνες "δεν φαίνεται να έχουν διαψεύσει αυτές τις απόψεις". Ο Buxton εκφράζει την ίδια γενική άποψη, ωστόσο παρατηρεί ότι βραχυκέφαλοι αποτελούν μέρος του Ελληνικού πληθυσμού από την αρχή και ότι οι Έλληνες ήταν μια μίξη Αλπικών και Μεσογειακών από "σχετικά πρώιμη εποχή". Ο Αμερικανός ανθρωπολόγος Coon συμφωνεί ότι οι Έλληνες είναι μια μίξη Αλπικών/Μεσογειακών, με ισχνή Νορδική συνιστώσα και είναι "αξιοσημείωτα όμοιοι" με τους αρχαίους προγόνους τους.

Η πληρέστερη μελέτη Ελληνικού σκελετικού υλικού από τη Νεολιθική εποχή μέχρι τη σύγχρονη διεξήχθη από τον Αμερικανό ανθρωπολόγο J. Lawrence Angel ο οποίος βρήκε ότι από πολύ πρώιμα η φυλετική ποικιλότητα ήταν 7% πάνω από τον μέσο όρο, δείχνοντας ότι οι Έλληνες είχαν πολλαπλή καταγωγή εντός της Ευρωπιδικής φυλετικής οικογένειας. Ο Angel υπογράμμισε ότι από την πλέον πρώιμη εποχή μέχρι τη σύγχρονη "η φυλετική συνέχεια στην Ελλάδα είναι εντυπωσιακή". Ο Buxton που είχε πρωτύτερα μελετήσει Ελληνικό σκελετικό υλικό και είχε μετρήσει σύγχρονους Έλληνες, ειδικά στην Κύπρο, βρίσκει ότι οι σύγχρονοι Έλληνες "διαθέτουν σωματικά χαρακτηριστικά που δεν διαφέρουν σημαντικά από εκείνους [τους αρχαίους Έλληνες]".

 

Η πιο εξονυχιστική μελέτη των σύγχρονων Ελλήνων διεξήχθη από τον Έλληνα ανθρωπολόγο Άρη Ν. Πουλιανό. Η έρευνα του Πουλιανού περιλάμβανε μια συλλογή και μελέτη πάνω από εβδομήντα ανθρωπολογικών μετρήσεων από ένα μεγάλο δείγμα χιλιάδων Ελλήνων από διάφορες περιοχές της χώρας. Τα κύρια συμπεράσματά του είναι ότι οι Έλληνες και οι γειτονικοί λαοί είναι μια μίξη Αιγαιακών (ένας Μεσογειακός τοπικός τύπος) και Ηπειρωτικών (Διναρικών) και κατάγονται από τους αρχαίους κατοίκους των περιοχών όπου ζουν. Η παρουσία ατόμων που πλησιάζουν στον Νορδικό τύπο είναι ελάχιστος και δεν υπερβαίνει το 4-6% ακόμα και στα πιο αποχρωματισμένα τμήματα της Ελλάδος. Πιο συχνά είναι τα άτομα που πλησιάζουν τον Αλπικό τύπο της Κεντρικής Ευρώπης. Αυτοί φτάνουν το 20-30% σε κάποιες περιοχές και συχνά βρίσκονται σε μίξη με πιο νότιους φυλετικούς τύπους. Τα συμπεράσματα του Πουλιανού δεν είναι μόνο ευχολόγια ενός σύγχρονου Έλληνα. Σε μια κριτική του βιβλίου, ο J. Lawrence Angel δηλώνει ότι "ο Πουλιανός είναι σωστός εκεί που τονίζει… ότι υπάρχει πλήρης γενετική συνέχεια από τους αρχαίους στους σύγχρονους καιρούς".

 

Ο Νικόλαος Ξηροτύρης, πιο πρόσφατα, ερεύνησε Ελληνικό σκελετικό υλικό και έναν αριθμό από γενετικές και ανθρωπολογικές μελέτες για τους σύγχρονους Έλληνες. Ανακάλυψε πως όπως και στην αρχαιότητα, το έδαφος ευνοεί την απομόνωση και έχει οδηγήσει σε σχηματισμό τοπικών τύπων μέσω μικρο-εξέλιξης. Συμπεραίνει και αυτός ότι υπάρχει φυλετική συνέχεια στην Ελλάδα, χωρίς να βρίσκει ίχνη οποιασδήποτε σημαντικής μεταβολής του Ελληνικού φυλετικού συμπλέγματος, από την προϊστορία, διαμέσου της κλασικής και μεσαιωνικής εποχής, μέχρι τη σύγχρονη. 

 

Ο Αμερικανός ανθρωπολόγος Roland Dixon μελέτησε τις νεκρικές μάσκες των Σπαρτιατών και τους βρήκε Αλπικούς. Ο Ιταλός ανθρωπολόγος Rafaello Battaglia βρήκε ότι οι νεκρικές μάσκες στους Ταφικούς Περίβολους των Μυκηνών αναπαριστούν Διναρικές φυσιογνωμίες. Ο J. Lawrence Angel εξέφρασε παρόμοιες απόψεις θεωρώντας ότι οι βόρειοι εισβολείς στην Ελλάδα είχαν "Διναρο-Αλπική κύρια τάση" που προστέθηκε στο πρωτύτερο Μεσογειακό-Αλπικό μίγμα. Τα φυλετικά στοιχεία δεν ήταν ξέχωρα αλλά μαζί δημιούργησαν τον Ελληνικό πολιτισμό. Τέλος, μια πιο πρόσφατη στατιστική σύγκριση αρχαίων και σύγχρονων κρανίων συμπέρανε ότι υπάρχει "μια αξιοσημείωτη ομοιότητα στην κρανιοπροσωπική μορφολογία μεταξύ σύγχρονων και αρχαίων Ελλήνων".

Παραδείγματα Αρχαίων Ελληνικών τύπων: Μεσογειακός: Περικλής, 5ος αι. π.Χ. πολιτικός, λεπτοπρόσωπος με καλοσχηματισμένα χαρακτηριστικά. Αλπικός: Πλάτων, 4ος αι. π.Χ. φιλόσοφος, ευρυπρόσωπος και ευρυκέφαλος. Διναρικός: Αρίστιππος, 4ος αι. π.Χ. φιλόσοφος, κοντό και υψηλό κρανίο, κυρτή μύτη.

 

Ο Baker συζητά την προέλευση της ξανθότητας και λέει "Υποστηρίζεται συχνά ότι η ξανθότητα είναι ένδειξη Νορδικής προέλευσης. Από μόνη του, αυτό δεν ισχύει σε καμία περίπτωση". Έτσι, μπορεί να θεωρηθεί με ασφάλεια ότι η ύπαρξη ξανθών ατόμων στην Κλασική εποχή δεν σημαίνει ότι υπάρχει Βόρεια καταγωγή, όπως θεώρησε ο Hans Guenther και η Νορδικιστική σχολή. Αυτήν την άποψη έχει και ο Buxton στο  όπου δηλώνει "Σε σχέση με τους Αχαιούς έχουμε δείξει ότι δεν υπάρχει η κατάλληλη βάση για να υποψιαζόμαστε παρουσία Νορδικών". Ο F.G. Debets εκφράζει παρόμοια άποψη όπου δηλώνει ότι "Στην Εποχή του Χαλκού, βρίσκουμε γενικά τους ίδιους τύπους όπως και στον σύγχρονο πληθυσμό, με διαφορετική κατανομή. Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για επιμιξία με τον Νορδικό τύπο". Σε σχέση με τους σύγχρονους Έλληνες, ο Buxton λέει [30] "τα στοιχεία για γαλάζια μάτια σίγουρα δεν αρκούν για να αποδείξουν την παρουσία τους [των Νορδικών] ως σημαντικό μέρος του πληθυσμού". Ο  Carleton Coon  είναι και αυτός επιφυλακτικός στο να αποδίδει τα ξανθά στοιχεία σε Μεσογειακούς πληθυσμούς σε "κάποια εισβολή Γότθων ή Σκυθών, ή στην επιμιξία με τους Σταυροφόρους", επισημαίνοντας ότι "ένα από τα χαρακτηριστικά της Μεσογειακής φυλής είναι μια μειοψηφική τάση ξανθότητας". Ο Coon προειδοποιεί ότι "δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για όλα το προϊστορικό σκελετικό υλικό που μοιάζει Νορδικό από οστεολογικής άποψης να συνδέεται με ξανθά μαλακά μέρη". Την ίδια άποψη αντανακλά ο Angel  ο οποίος δηλώνει σχετικά με τον Νορδικό-Ιρανικό του μορφολογικό τύπο ότι "Δεν υπάρχει λόγος να υποθέσουμε ότι ο Νορδικός-Ιρανικός τύπος στην Ελλάδα ήταν ξανθός όπως οι Νορδικοί σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη". Επίσης, η Αλπική φυλή (κυρίαρχη σε μεγάλο τμήμα της ηπειρωτικής Ευρώπης) έχει μια μεγαλύτερη εμφάνιση ξανθότητας και συχνά έχει γκρίζα μάτια. Ο W. W. Howells του πανεπιστημίου του Harvard σημειώνει ότι "Δεν είναι όλοι οι «Νορδικοί» ξανθοί και ούτε όλοι οι ξανθοί είναι «Νορδικοί», σε καμία περίιπτωση". Ο Αμερικανός ανθρωπολόγος Earnest Hooton είναι προειδοποιεί ότι η σποραδική αναφορά ξανθών στην Ελληνική λογοτεχνία "δεν δικαιολογεί τις υπερβολές των ψευδο-ιστοριών περί «Νορδικών» κατακτητικών φυλών που εισέβαλλαν στην Ελληνική χερσόνησο". Ο Αμερικανός ανθρωπολόγος W. M. Krogman το θέτει απλά: "Οι Νορδικοί σήμερα δεν μονοπωλούν την ξανθότητα!".

 

Ο Coon, βασισμένος σε δείγμα 113 Ελλήνων που μέτρησε στην Βοστώνη συνέδεσε την παρουσία ισχνής ξανθής συνιστώσας (<5%) στους Έλληνες με Νορδική προέλευση, κυρίως λόγω της σχέσης της με την έλλειψη ενωμένων φρυδιών. Καμία τέτοια συσχέτιση δεν εμφανίζεται στο δείγμα του Πουλιανού από διαφορετικές περιοχές, που υπερβαίνει τα 3000 άτομα. Να σημειώσουμε επίσης ότι η ξανθότερη περιοχή (Μακεδονία) έχει κεφαλικό δείκτη 83.08, υψηλότερο από τον Ελληνικό μέσο όρο. Όπως και στην Ιταλία, η ξανθότητα στην Ελλάδα σχετίζεται με ευρεία κρανία. Το αντίθετο θα έπρεπε να ισχύει αν ήταν Νορδικοί.

 

Συμπερασματικά, είναι πιο πιθανό το μειοψηφικό ξανθό στοιχείο στην Ελλάδα να μην συνδέεται με ιστορικές μεταναστεύσεις. Είναι επίσης γεγονός ότι η εισαγωγή βόρειων στοιχείων στον Ελληνικό πληθυσμό σε διάφορες περιόδους από την προϊστορία μέχρι σήμερα μπορεί να έχει αυξήσει τα ξανθά στοιχεία.

Παραδείγματα Σύγχρονων Ελλήνων: Αυτοί οι σύγχρονοι Έλληνες ταξινομήθηκαν από τον J. Lawrence Angel [38] ως ανήκοντες ο καθένας στους εξής έξι μορφολογικούς τύπους των Αρχαίων Ελλήνων, αντίστοιχα. Πρώτη γραμμή: Βασικός Λευκός, Κλασικός Μεσογειακός. Δεύτερη γραμμή: Νορδικός-Ιρανικός, Διναρικός-Μεσογειακός. Τρίτη γραμμή: Μικτός Αλπικός, Αλπικός.

 ΠΗΓΗ:

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.