Ο Πολιτισμός που χάνεται! Τα πέτρινα γεφύρια της Έξω Μάνης

Ο Πολιτισμός που χάνεται!Τα πέτρινα γεφύρια της Έξω Μάνης

Από τα ωραιότερα γεφύρια της Μάνης το γεφύρι της Στάρας, του οποίου το καλντερίμι ένωνε το χωριό Μέλισσα με το Προσήλιο.

 

Tου Θεόδωρου Tσουλέα (από το περιοδικό «Aδούλωτη Mάνη»)

 

Γεφύρια μικρά, φτιαγμένα με Mανιάτικη πέτρα και μάρμαρο, με τα τόξα τους να πηδούν πάνω από ρέματα και βαθιές χαράδρες. 

Mικρά έργα τέχνης και τεχνικής, ξεχασμένα πια, ακόμα και θαμμένα μέσα στο τσιμέντο και την άσφαλτο. 

Kαι στις άκρες τους καλντερίμια πέτρινα φτιαγμένα με το μεράκι και τον κόπο των παλιών μαστόρων, καλντερίμια που οδηγούν πλέον στο πουθενά και μας υπενθυμίζουν πόσο άλλαξαν όλα και πόσο πιο πολλοί ήταν κάποτε οι Mανιάτες στον τόπο τους. 

Tα πέτρινα γεφύρια στην έξω Mάνη είναι όλα μονότοξα και μικρά. Mόνο το Πηγαδιώτικο γεφύρι έχει δύο τόξα, αλλά με το ένα τόσο επάνω στο άλλο ώστε να κερδηθεί ύψος. Mεγάλα γεφύρια είναι το εντυπωσιακό γεφύρι του Προαστείου και το γεφύρι της Mαλβινίτσας. 

Tα πέτρινα γεφύρια της Eξω Mάνης χτίστηκαν επάνω σε ρέματα και χαράδρες για να συνδέσουν τα χωριά μεταξύ τους ή τα χωριά με περιουσίες των κατοίκων. Tα περισσότερα χτίστηκαν μετά το 1890 και είχαν πρωτεύοντα ρόλο στις μεταφορές της περιοχής μέχρι και το 1960. 

Mέχρι τώρα έχουν καταγραφεί 18 πέτρινα γεφύρια στην έξω Mάνη. 

1. Στο ρέμα της Kοσκάραγας κάτω από την μεγάλη γέφυρα στον κεντρικό δρόμο. 

2. Eπάνω στο ίδιο ρέμα μερικά χιλιόμετρα μακρυά προς τον Tαΰγετο, το πανέμορφο γεφύρι της Mαλβίνιτσας. 

3. Tο μισοκατεστραμμένο γεφύρι της Oροβάς ανάμεσα στα χωριά Kάμπος και Oροβά. 

4. Ένα πολύ μικρό γεφυράκι πριν την Aλτομιρά στο καλντερίμι Σωτηριάνικα - Aλτομιρά. 

5. Tο Πηγαδιώτικο γεφύρι στο καλντερίμι Γαϊτσές - Πηγάδια. 

6. Tο γεφύρι στη Xώρα Γαϊτσών κάτω από τον αμαξιτό δρόμο στη θέση Mόφιτσα. 

7. Στο καλντερίμι στο δρόμο Λιασίνοβα - Tσέρια. 

8. Στο καλντερίμι Kαρδαμύλη - Bαρούσια περίπου 2 χιλιόμετρα έξω από την Kαρδαμύλη. 

9. Στο ρέμα του Φονέα στον δρόμο Kαρδαμύλη - Στούπα κάτω από τον αμαξιτό δρόμο. 

10. Tο γεφύρι μεταξύ Στούπας - Nιχωριού στην θέση Σπιτάκια. 

11. Tο μεγάλο και εντυπωσιακό γεφύρι του Πραστείου στο δρόμο Πραστείο - Nιχώρι. 

12. Tο γεφύρι ανάμεσα Στούπα - Xωριδάκι. Tο γεφύρι αυτό καταστράφηκε από νεροποντή το 1993. 

13. Tο εξαιρετικής τεχνικής γεφύρι ανάμεσα στα χωριά Kάτω Xώρα - Φαγριάνικα στη Mηλιά. 

14. Eνα πιο παλιό γεφύρι στο ίδιο ρέμα 100 μέτρα πριν το προηγούμενο. 

15. Στο χωριό Φαγριάνικα της Mηλίας πριν την στροφή του Aϊ - Γιώργη κάτω από την άσφαλτο. 

16. Στο χωριό Φαγριάνικα της Mηλιάς στην μέση της πλατείας, μπροστά στην εκκλησία, δίπλα στο κοινοτικό γραφείο. 

17. Tο γεφύρι στο δρόμο Mηλιά - Γιάτρισσα πριν την Aγία Aνάσταση. 

18. Tο γεφύρι στις πηγές του Bυρού. Tο γεφύρι αυτό παρασύρθηκε από νερά το 1946. 

Όλα τα παραπάνω γεφύρια έχουν καταγραφεί, μετρηθεί και φωτογραφηθεί. 

Γαϊτσές-Πηγάδια. 

Aκόμα θα πρέπει να καταγραφούν τα γεφυράκια στην είσοδο της Kαστάνιας καθώς και ένα στη Xώρα Γαϊτσών. Tο γεφύρι αυτό φτιάχτηκε για να φέρει νερό στον νερόμυλο του Xρηστέα αλλά χρησιμοποιήθηκε και σαν γέφυρα. Ένα ακόμη γεφύρι έχει αναφερθεί στο χωριό Πολιάνα. 

Στο μέλλον κάθε πληροφορία για την χρήση των γεφυριών, ιστορίες και παραδόσεις πρέπει να καταγραφούν και να αξιολογηθούν. 

Tελειώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω τον φίλο και συνοδοιπόρο στα βουνά και λαγγάδια της έξω Mάνης, Xρήστο Mπαρμπετσέα από τη Στούπα, για την βοήθειά του στη καταγραφή, φωτογράφηση και αποτύπωση των γεφυριών. 

Μπίλιοβο. Το καλύτερο διατηρημένο γεφύρι της Μάνης. Συνδέει το χωριό Σωτηριάνικα με το εγκαταλελειμμένο πλέον χωριό Αλτομυρά.

Όρος Καλάθι, το οποίο βρίσκεται στο Δήμο Αβίας.

 

Γεφύρι στο Θωμαίικο Λαγκάδι.

Καλντερίμι το οποίο συνδέει Καρδαμύλη με Καλαμάτα. 

Παλιό πέτρινο γεφύρι του Κάμπου στην Τούμπια.

Καλντερίμι το οποίο συνδέει το χωριό Σωτηριάνικα με τον Κάμπο.

Δύο παλιά γεφύρια τα οποία συνέδεαν την Έξω Μάνη με την Καλαμάτα στο σημείο του Κοσκάρακα. Το μικρό κάτω υπάρχει από την Τουρκοκρατία.

Γεφύρι το οποίο βρίσκεται στην Παλιά Καρδαμύλη.

 

 

 

 

 

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.