Ο ΚΟΤΡΩΝΑΣ

 
Γεωγραφική θέση:
Ο Κότρωνας είναι ένα παραθαλάσσιο χωριό της προσηλιακής Μάνης, χτισμένο σε υψόμετρο 20 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας. Βρίσκεται στα νοτιοδυτικά του Γυθείου, στην βόρεια όχθη του όρμου της Κολοκυθιάς. Ανήκει στην επαρχία Γυθείου, του νομού Λακωνίας.
Αρχαιότητα:
Στην αρχαιότητα ο Κότρωνας ονομαζότανε Τευθρώνη. Ο Παυσανίας στα Λακωνικά του(25,4), κατεβαίνοντας από τον Πύρριχο (Κάβαλλο) προς την θάλασσα, είναι ο πρώτος που αναφέρει την ύπαρξη της Τευθρώνης. Του Παυσανία του είπαν οι κάτοικοι ότι ιδρυτής της πόλεως ήταν ο Αθηναίος Τεύθρας. Περισσότερο από όλους τους θεούς τιμούσαν την Ισσωρίαν Άρτεμη. Υπήρχε και πηγή που ονομαζότανε Ναϊα. Η Τευθρώνη ήταν μία από τις 18 πόλεις του Κοινού των Ελευθερολακώνων.
Βυζαντινά χρόνια:
Στην γενική μανία των Χριστιανών στα χρόνια του Βυζαντίου, ν’ αλλάζουν τα αρχαία Ελληνικά ονόματα δεν γλίτωσε και η Τευθρώνη. Τότε από το μικρό καστρί που είναι πάνω στα Λουκάδικα και το σχήμα του ομοιάζει σαν κολοκύθι (είναι στενότερο από το ένα μέρος μετά στενεύει ακόμη πιο πολύ και μετά φαρδαίνει από το άλλο μέρος), ονομάστηκε ο τόπος και ο όρμος Κολοκυθιά. Τότε στην μικρή ψευδοχερσόνησο υπήρχε μόνιμα σκοπιά για τον άμεσο έλεγχο του λιμανιού γι’ αυτό την ονόμασαν Σκοπά ή Σκόπα (κάτι αντίστοιχο έγινε και στα Σκόπια της Νοτιοσλαβίας). Η Σκοπά που ομοιάζει σαν Κότρωνας μέσα στην θάλασσα έδωσε και την τελευταία ονομασία του τόπου που την διατηρεί μέχρι σήμερα.
Νεότερα χρόνια:
Με το Βασιλικό διάταγμα της 9-3-1835 η Επαρχία Γυθείου χωρίστηκε σε 12 Δήμους, τότε δυστυχώς από έλλειψη γνώσης το αρχαίο όνομα της Τευθρώνης το δώσανε στον γειτονικό χωριό Σκουτάρι (το 1835 είχε 482 κατ.), που έγινε έδρα του Δήμου Τευθρώνης μαζί με:
Τον Αγερανό και Βαθύ (είχαν το 1835 127 κατ.), Παρασυρό (89 κατ.), Παλαιοκαλύβα (97 κατ.), Μονή Συκιάς (7 κατ.), Μονή Κοτρωνά (2 κατ.) Μονή Αγίου Σπυρίδωνος(10 κατ.) και Μύλος Βερέγκας (5 κατ.). Ο Κότρωνας έγινε έδρα του Δήμου Σκοπού.
Με το Βασιλικό διάταγμα της 16-2-1841 ο δήμος Κνακαδίου  (έτσι είχαν ονομάσει λανθασμένα τον Κάβαλλο ενώ έπρεπε να τον ανασυστήσουν ως Πύρριχο), ο δήμος Ασίνης  (έτσι είχαν ονομάσει λανθασμένα το Φλωμοχώρι) και τμήμα του Δήμου Σκοπού, συγχωνεύτηκαν στον δήμο Τευθρώνης, που με το ίδιο διάταγμα μετονομάσθηκε σε δήμο Κολοκυνθίου με έδρα τον Κότρωνα.
Ο δήμος Κνακαδίου περιελάμβανε:
Κνακάδιον (Κάβαλλος με 201 κατ. το 1835), Χειμάρρα (165 κατ.), Λουκάδικα (116 κατ.), Πύργος Μπουκουβαλάκου (10 κατ.), Πύργος Σαθιανών (7 κατ).
Ο δήμος Ασίνης περιελάμβανε:
Ασίνη (Φλωμοχώρι με 169 κατ. το 1935), Βάτας (44 κατ.), Καυκί (120 κατ.), Πύργος Γεωργιτσάνων (3 κατ.), Πύργος Σκούλια (7 κατ.), Πύργος Τσούδες (8 κατ.), Νύφη (272 κατ.) Δριαλί (120 κατ.), Αργηλιάς ή Αργηλιός (89 κατ).
Το τμήμα του δήμου Σκοπού περιελάμβανε τότε:
Σκοπός (Κότρωνας με 196 κατ. το 1835), Ρηγανόχωρα (95 κατ.), Γωνέα (86 κατ.), Σκαλτσοτιάνικα (57 κατ), Καριαλού (12 κατ.), Τρεις νερόμυλοι Κοτρώνας (6 κατ), Πύργος Γιαννούτσου Δομέστικα (5 κατ.).
Με το Β.Δ. της 19-12-1864 μεταφέρθηκε η έδρα του δήμου Κολοκυνθίου από το χωριό Φλωμοχώρι, όπου είχε μεταφερθεί προσωρινά, πάλι στο χωριό Κότρωνας.
Με το Β.Δ. της 16-8-1896 ο δήμος Κολοκυνθίου μετονομάσθηκε σε δήμο Τευθρώνης με την ίδια έδρα τον Κότρωνα.
Ο Κότρωνας ήταν έδρα ημιγυμνασίου (σχολαρχείου) και δημοτικού σχολείου. Επίσης ήταν έδρα αστυνομίας, ταχυδρομείου και τηλεγραφείου.
Αργότερα μετά το 1912 που καταργήθηκαν οι δήμοι και έγιναν οι κοινότητες ο Κότρωνας έγινε έδρα της ομώνυμης κοινότητας έκτασης 29 τετρ. χλμ. με τους εξής οικισμούς:
Κότρωνας. (Στην απογραφή του 1928 με 450 κάτοικους. Σήμερα 611 κάτ.)
Βάτα. (Το 1928, με 130 κάτ., σήμερα 26 κάτ.) Χτισμένο σε υψόμετρο 120 μ.
Λουκάδικα (1928, 154 κάτ., σήμερα 27 κάτ.). Υψόμετρο 300 μ.
Ριγανόχωρα ή Ρηγανόχωρα (1928, 74 κάτ., σήμερα 2 κάτ.). Υψόμ. 240 μ.
Σκαλτσοτιάνικα ή Σκαλτσωτιάνικα (1928, 98 κάτ., σήμερα 74 κάτ.). Υψόμ. 180 μ.
Φλομοχώρι ή Φλωμοχώρι (1928, 245 κάτ., σήμερα 206 κάτ.). Υψόμ. 120 μ.
Γονέα ή Γωνέα (1928, 74 κάτ., σήμερα 14 κάτ.).
Αλεπού (1928, 89 κάτ.).
Καυκί (1928, 192 κάτ.).
Λούτσα (1928, 46 κάτ.).
Από τις εκλογές τις 11-10-1998 εφαρμόζεται ο νέος νόμος «ο Καποδίστριας», βάσει του οποίου έγινε έδρα του νεοσύστατου δήμου Ανατολικής Μάνης με της εξής πρώην κοινότητες:
1. Δρυμού.
2. Έξω Νυμφίου.
3. Κοκκάλας.
4. Κότρωνα.
5. Λαγίας.
6. Πυρρίχου.
 
  Ο Λευτέρης Γ. Σκιαδάς στο βιβλίο του «Ιστορικό διάγραμμα των δήμων της Ελλάδος 1833-1912», από το οποίο αντλώ και τις πληροφορίες, αναφέρει σε υποσημείωση ότι το όνομα του Δήμου Κνακαδίου προήλθε μάλλον από τον ποταμό Κνακίωνα ή Κνακείων ή Κνακιών. Η αλήθεια είναι ότι το όνομα Κνακάδιον είναι ένα από τα τρία βουνά που ήσαν γύρω από την αρχαία πόλη Λας. Το αναφέρει ο Παυσανίας (Γ΄, 25, 6).
 Για την αρχαία πόλη Ασίνη δεν έχουμε ενδείξεις ή αποδείξεις ότι ήταν στο Φλωμοχώρι.
ΜΠΑΤΣΙΝΙΛΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.