Ο Αραχωβίτικος (Καρυάτικος) Χορός

 
Ο Αραχωβίτικος (Καρυάτικος) Χορός
 
Ο Αραχωβίτικος χορός είναι επιχώριος, δηλαδή καθαρά τοπικός, και συνηθιζόταν να χορεύεται επίσημα στο πανηγύρια της Αγίας Παρασκευής και του Αγίου Παντελεήμονα, τα οποία πιστεύεται να είναι τοποθετημένα τις ίδιες μέρες με τα «Καρυάτεια». Το ρυθμό του χορού δίνει το τραγούδι που τραγουδούν οι ίδιοι οι νέοι και οι νέες χορευτές.
Πιασμένοι με λαβή των χεριών από τις παλάμες, σχηματίζουν δύο ομόκεντρα ημικύκλια, στο εξωτερικό ημικύκλιο είναι οι άντρες και στον εσωτερικό οι γυναίκες. Ωστόσο πολλοί υποστηρίζουν ότι ο χορός χορεύεται μόνο από γυναίκες (2), όπως στην αρχαιότητα χορευόταν από τις Καρυάτιδες. Οι χορεύτριες σχηματίζουν τα δύο ημικύκλια όπου στο εσωτερικό μπαίνουν οι χαμηλότερες. Σήμερα ο χορός συνεχίζει να χορεύεται και στις μέρες μας χάρη στις προσπάθειες του Πολιτιστικού Συλλόγου Καρυών και της χορευτικής του ομάδας.
 
Ο Χορός και τα Βήματα του
Αρχική θέση είναι η προσοχή, και το μουσικό μέτρο τα 2/4 και τα 7/8 (2). Ο χορός έχει δύο στάσεις, την πρώτη στάση και την δεύτερη στάση. Το 1ο μέρος έχει έξι βήματα και το 2ο μέρος αποτελείται από δύο δωδεκάρια Καλαματιανό. Οι χορεύτριές του, με συγχρονισμένη, γρήγορη κίνηση, πάνω από τα κεφάλια των χορευτριών του μέσα κύκλου, κατεβάζουν τα χέρια τους συνδεμένα μπροστά από τη μέση τους και έτσι μετασχηματίζονται σε ένα κύκλο. Οι πρώτες και οι τελευταίες χορεύτριες των δύο κύκλων συνδέουν τα χέρια τους.
 
Τα βήματα της πρώτης στροφής επαναλαμβάνονται συνολικά 4 φορές. Ταυτόχρονα με το τελευταίο βήμα, οι χορεύτριες του έξω κύκλου υψώνουν γρήγορα και συγχρόνως τα χέρια τους πάνω από τα κεφάλια των χορευτριών του μέσα κύκλου, τα κατεβάζουν συνδεμένα επίσης, στο ύψος της δικής τους μέσης και έτσι επανέρχονται στους δύο αρχικούς ομόκεντρους κύκλους.
 
Από το σχηματισμό αυτό χορεύουν τα βήματα της δεύτερης στροφής, η οποία αποτελείται από τα δώδεκα βήματα του Καλαματιανού, τα οποία επαναλαμβάνονται συνολικά 2 φορές. Ταυτόχρονα με το 24ο βήμα, οι χορεύτριες μετασχηματίζονται πάλι σε ένα κύκλο όπως στην αρχή για την επανάληψη του χορού. Οι χορεύτριες του εξωτερικού κύκλου, που βρίσκονται στα κενά του εσωτερικού, σηκώνουν τα χέρια τους ψηλά και τα περνούν πάνω από τα κεφάλια των χορευτριών του εσωτερικού κύκλου. Έτσι σχηματίζουν ένα κύκλο και αρχίζουν το 1ο μέρος του χορού.
 
Τα βήματα του πρώτου μέρους είναι τα εξής:
Το δεξί σε προεκβολή προς το κέντρο.
Το αριστερό σε προεκβολή προς το κέντρο με ισχυρή στήριξη των δαχτύλων.
Το δεξί μισό βήμα προς το κέντρο, ώστε η καμάρα του να έλθει σε επαφή με τη φτέρνα του αριστερού.
Το αριστερό σε προεκβολή πίσω, στηριζόμενο σε όλο το πέλμα.
Το δεξί σε προεκβολή πίσω με ισχυρή στήριξη στα δάχτυλα που στρέφονται ελαφρώς δεξιά.
Το αριστερό μισό βήμα προς τα πίσω, ώστε η φτέρνα του να έρθει σε επαφή με την καμάρα του δεξιού.
 
 
 
Στίχοι
Στην απάνου, Μαριό μου, γειτονίτσα
στην απάνου γειτονίτσα | αγαπώ μ(ν)ια κοπελίτσα
Και στην κάτου την καημένη | αγαπώ μ(ν)ια παντρεμένη
Μα 'χε μύτι σαν κοντύλι | στόμα σαν το δαχτυλίδι
Μα 'χε τα μαλλιά μετάξι | και πλεμένα με την τάξη
Μα 'χε φρύδια σαν γαϊτάνι | που ζωγράφος δεν τα φκιάνει
Κάτου στο νερό στ' αυλάκι | είχα 'να περιβολάκι
Μα 'χε μέσα πάσα πάσα | όλο λαχανά και πράσα
Μα 'χε μ(ν)ια μηλιά στη μέση | που βεργολυγάει να πέσει
Κάνει μήλα σαν τα κίτρα | σκουληκιάρικα και τρύπια
Πάει ο νιός να κόψει μήλο | κι αποκρίθηκε το φύλλο
Μη μου κόβεις, νιέ, τα μήλα | γιατί τα 'χω η δόλια λίγα
Τα 'χει αφέντης μετρημένα | κι η κυρά λογαριασμένα
 
 
Πηγές:
Κ.Μ. Πίτσιος (1948), Καρυαι (Αράχοβα) Λακεδαίμονος, Ιστορική Λαογραφική Μελέτη
ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ,"ΑΡΑΧΩΒΙΤΙΚΟΣ" (ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΚΑΡΥΑΤΙΔΩΝ)
Ιστορία και Πολιτισμός της Δυτικής Μάνης, Παραδοσιακοί χοροί : Αραχωβίτικος
 
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.