Οι Φάροι της Λακωνίας και Μεσσηνίας

Οι Φάροι της Λακωνίας και Μεσσηνίας
Για κάθε ναυτικό, "φάρος" σημαίνει ελπίδα, αισιοδοξία και ασφάλεια της ρότας του.
Για τον υπόλοιπο κόσμο είναι ένα θέμα που θέλοντας και μη, αγγίζει πάντα κάποιες λεπτές χορδές της ψυχής μας.
 
 
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι Φάροι από μόνοι τους είναι ένα θέμα που ελκύει το ενδιαφέρον όλων των ειδών τέχνης, όχι μόνο της ζωγραφικής αλλά και της λογοτεχνίας, της ποίησης και του κινηματογράφου, γιατί πίσω από τους επιβλητικούς πέτρινους τοίχους τους, τούς διαβρωμένους από την αλμύρα, κρύβουν δύναμη, μυστήριο, μοναξιά, περιπέτεια και συγχρόνως απέραντη γαλήνη.
 
Όμως ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα μνημεία που δίνουν το στίγμα της Ελλάδας και την περίοπτη θέση που κατείχε ανέκαθεν η χώρα μας στην παγκόσμια ναυτική ιστορία αργοσβήνει, παραδομένο στη φθορά του χρόνου και την εγκατάλειψη. Το Eλληνικό Φαρικό δίκτυο αριθμεί σήμερα 120 παραδοσιακούς φάρους μέσης ηλικίας περίπου 2 αιώνων. Μόνον οι 20 βρίσκονται σε καλή κατάσταση ενώ μέτρια χαρακτηρίζεται η κατάσταση άλλων 30. Στους υπόλοιπους τα σημάδια φθοράς είναι ορατά και δια γυμνού οφθαλμού.
 
Οι μεγαλύτερες καταστροφές στο Eλληνικό Φαρικό δίκτυο προκλήθηκαν κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και συγκεκριμένα κατά την αποχώρηση των Γερμανικών στρατευμάτων από την Ελλάδα. Το 1940 υπήρχαν 206 πέτρινοι φάροι ενώ μετά το τέλος του πολέμου απέμειναν σε λειτουργία μόνον οι 19. Η πρώτη προσπάθεια ανασυγκρότησης του δικτύου άρχισε το 1945 και συνεχίστηκε έως τα μέσα της δεκαετίας του '50. Περίπου 80 φάροι ανακατασκευάστηκαν. Οι υπόλοιποι αφέθηκαν στην τύχη τους.
 
Γ΄ ΚΠΣ αναπτέρωσε τις ελπίδες των ανθρώπων που ασχολούνται με την διατήρηση αυτών των μνημείων. Η επιμονή τους απέδωσε σε πρώτη φάση την έγκριση κονδυλίων ύψους 1,5 δισεκατομμυρίων δραχμών. (περίπου 4,5 εκατομμύρια ΕΥΡΟ) για την εκπόνηση ενός πιλοτικού προγράμματος αναπαλαίωσης και αποκατάστασης του δικτύου. Με τα χρήματα αυτά οι υπηρεσίες του ΓΕΝ μπορούν να επισκευάσουν περίπου 40 φάρους και μάλιστα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα γιατί διαθέτουν γνώση, ειδικευμένους μηχανικούς και αρχιτέκτονες.
 
 
 
 
 
Οι φάροι της Μεσσηνίας και Λακωνίας είναι οι εξής:
 
 
ΦΑΡΟΣ ΓΥΘΕΙΟΥ (ΚΡΑΝΑΗ)
 
 
 Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1873. Το ύψος του άσπρου οκταγωνικού του πύργου είναι 23 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 78 μέτρα. Πρωτολειτούργησε με πετρέλαιο και η ακτίνα της δέσμης φωτός του έφτανε τα 15 ν.μ. Βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Γυθείου στην νησίδα Κρανάη. Το νησάκι Κρανάη τεχνητά ενωμένο με την ακτή, σύμφωνα με την παράδοση είχε προσφέρει καταφύγιο στον Πάρη και την Ωραία Ελένη τη νύχτα πριν από το ταξίδι στην Τροία. Ο οκτάγωνος πύργος του φάρου έχει πέτρινο σώμα και περιλαμβάνει τη σπειροειδή σκάλα ανόδου με 93 σφηνοειδείς μαρμάρινες βαθμίδες. Ως κεφαλή, στην κορυφή του πύργου επικαθόταν διώροφος μεταλλικός κλωβός με το φωτοστάσιο.
Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο ο φάρος έμεινε σβηστός μέχρι το 1945 όταν το Πολεμικό Ναυτικό αποφάσισε στα πλαίσια της αναδιοργάνωσης του Ελληνικού φαρικού δικτύου να τον επισκευάσει. Το 1949 άρχισε να λειτουργεί με ασετυλίνη και με ακτινοβολία 9 ν.μ. Από το 1989 δόθηκε η άδεια να διαμορφωθεί το Ναυτικό Μουσείο της Μάνης στο ισόγειο του φάρου και να δημιουργηθούν χώροι αναψυχής στον περιβάλλοντα χώρο και στο παρακείμενο κτίριο συνοδείας.
 
Ο φάρος είναι ένας από τους 21 φάρους που προσφέρονται για φιλοξενία των στελεχών του πολεμικού ναυτικού και των οικογενειών τους κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών. Ο φάρος είναι επανδρωμένος με ένα φαροφύλακα. Διαθέτει 2 υπνοδωμάτια με σύνολο κλινών 4 ημίδιπλα κρεβάτια, κουζίνα, σαλόνι, λουτρό. Το νερό που διαθέτει είναι από το δίκτυο της πόλης. Η κατάσταση του κτιρίου είναι καλή, ο περιβάλλων χώρος καλός, αλλά δεν προσφέρεται για μπάνιο. Η απόστασή του από κατοικημένη περιοχή είναι 0,8 χλμ. και ο δρόμος είναι βατός από αυτοκίνητο. Ο φάρος διαθέτει τηλεόραση, ψυγείο, πλυντήριο ρούχων, 2 ανεμιστήρες, φουρνάκι και τα απαιτούμενα οικιακά σκεύη.
 
 
ΦΑΡΟΣ ΤΑΙΝΑΡΟΥ
 
 
Ο φάρος δεσπόζει στο φημισμένο Κάβο Ματαπά όπως το λένε οι ναυτικοί, το Ακρωτήριο Ταίναρο που λογχίζει τη Μεσόγειο σε υψόμετρο 25μ. από τη θάλασσα. Κατασκευάστηκε από Γάλλους το 1882 και άρχισε να λειτουργεί ως επιτηρούμενος φάρος το 1887 για λογαριασμό της Υπηρεσίας Φάρων. Ο τετράγωνος πύργος του, ύψους 16 μέτρων, στέφεται ακόμη από τον διώροφο μεταλλικό κλωβό με τον φωτιστικό μηχανισμό και το περιστροφικό διοπτρικό. Η πρώτη ανακαίνιση του φάρου έγινε στα 1930. Στα χρόνια της Κατοχής έπαψε να λειτουργεί και στα 1950, μετά τη δεύτερη ανακαίνιση, φιλοξενούσε 3 φαροφύλακες. Από το 1984 που στήθηκε χωρίς κανένα σεβασμό στον περιβάλλοντα χώρο  το αυτόματο φωτιστικό μηχάνημα, ο φάρος εγκαταλείφθηκε.
 
Το 2008 το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη αποφάσισε να χρηματοδοτήσει τη νέα αναπαλαίωση, σε συνεργασία με τα Υπουργεία Ναυτιλίας και Εθνικής Άμυνας, το Πολεμικό Ναυτικό και την Υπηρεσία Φάρων. Η δουλειά ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παρά τις αντίξοες συνθήκες και το κόστος της ανακατασκευής ενός φάρου σε τόσο δύσβατο σημείο ξεπέρασε τις 300.000 ευρώ. Οι εργασίες που έγιναν στον εξωτερικό, εσωτερικό και περιβάλλοντα χώρο του Φάρου ακολουθούν με σεβασμό την αρχική αρχιτεκτονική δομή του Μνημείου, εξοπλίζοντας και προετοιμάζοντάς το παράλληλα για το ρόλο του στο σύγχρονο κόσμο. Τον Απρίλιο του 2009, μετά από οκτώ μήνες, ολοκληρώθηκε η αναπαλαίωση και πλήρης ανακαίνιση του.
 
 
ΦΑΡΟΣ ΚΙΤΡΙΩΝ
 
 
Νότια της Καλαμάτας κοντά στον όρμο των Κιτριών βρίσκεται ο φάρος ο οποίος παρακολουθεί τις κινήσεις των πλοίων στο Μεσσηνιακό κόλπο. Το κτηριακό συγκρότημα του φάρου χτισμένο σε υψόμετρο 20μ. από τη θάλασσα. Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1892. Το ύψος του πύργου του είναι 11 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 32 μέτρα. Βρίσκεται στο ακρωτήριο Κιτριών στον Μεσσηνιακό κόλπο. Το κτίριο έχει κοινό αρχιτεκτονικό τύπο με τα κτίρια των Φάρων του Μαλέα και του Ταινάρου. Έχει εμβαδόν 80τμ (7χ11,50μ) και διαθέτει τέσσερα δωμάτια. Στην αρχή λειτουργούσε με πετρέλαιο και η φωτεινότητα του έφτανε τα 10 ναυτικά μίλια.
 
 
Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο καταστράφηκε ένα μέρος του και έμεινε σβηστός μέχρι το 1945 όταν ξαναεπισκευάστηκε και εντάχθηκε και πάλι στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο. Το 1953 άρχισε να λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα ώσπου το 1999 αυτοματοποιήθηκε εντελώς και λειτουργεί πλέον με ηλιακή ενέργεια. Σήμερα ακτινοβολεί κάθε δύο λεπτά με λευκή δέσμη φωτός κάθε 12'' και ακτινοβολία 7 ναυτικών μιλίων. Τελευταίος Φαροφύλακας ήταν ο κ. Γεώργιος Λαγουδάκος (έως το 1953) από την Καρδαμύλη. Δεν θα ήταν ωραίο να γίνει κάτι γι αυτό το Φάρο; Κρίμα είναι να καταρρέει απαξιωμένος.
 
 
ΦΑΡΟΣ ΜΑΛΕΑ
 
 
Ο Κάβο Μαλιάς είναι το ακρωτήριο της Ελλάδος, το οποίο βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Πελοποννήσου στο Νομό Λακωνίας. Ο Φάρος Μαλέα είναι λιθόκτιστος τετράγωνος Φάρος ο οποίος λειτούργησε για πρώτη φορά ως επανδρωμένος το 1883. Κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος παρέμεινε σβηστός , λόγω φθορών που υπέστη από τα στρατεύματα κατοχής. Το 1945, στα πλαίσια ανασυγκρότησης του Φαρικού Δικτύου , ο φάρος επαναλειτούργησε με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Το 1983 μετατράπηκε σε αυτόματο μη επανδρωμένο ηλιακό φάρο. Το λιθόκτιστο κτίριο του φάρου είναι 120 τ.μ. περίπου, με εξωτερικούς βοηθητικούς χώρους και με τετράγωνο λιθόκτιστο πύργο ύψους 15μ.,το δε ύψος του από την επιφάνεια της θάλασσας είναι  40μ . Μέχρι το 1984 στο φάρο ζούσαν φαροφύλακες. Για περίπου 30 χρόνια ο φάρος δεν ήταν επανδρωμένος , με αποτέλεσμα με την πάροδο των ετών να υποστεί φθορές και καταστροφές. Η προστασία και συντήρησή του ήταν άμεσα απαιτητές. 
 
 
Με Απόφαση του Υπ. Πολιτισμού ο Φάρος χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο μνημείο και αναπαλαιώθηκε το 2009. Χρειάστηκαν έξι μήνες δουλειάς για να ζωντανέψει. Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη ανέλαβε το κόστος της ανακαίνισης και οι Βατικιώτες πρόσφεραν απλόχερα τη βοήθειά τους. Η πλήρης αναπαλαίωση του Φάρου Μαλέα ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2009 και ο Φάρος παραδόθηκε στην αρμόδια υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού. Πλέον λειτουργεί με προσωπικό δύο ατόμων. Οι βάρδιες των φαροφυλάκων διαρκούν δέκα ημέρες. Τις επόμενες πέντε το φανάρι μένει μόνο του, για να εγκατασταθεί έπειτα για ακόμη ένα δεκαήμερο το άλλο ζευγάρι της βάρδιας.
 
 
ΦΑΡΟΣ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ
 
 
Η  Μονεμβασιά, της οποίας η ονομασία βασίζεται στη γεωμορφία της, δηλαδή στο γεγονός πως υφίσταται μία και αποκλειστική οδός πρόσβασης προς το εσωτερικό της, αποτελεί ένα από τα ελάχιστα μέρη της χώρας, όπου η ιστορική μνήμη διατηρεί ζωντανή την υφή και την έντασή της.
Σε τούτη τη μεσαιωνική πόλη, λοιπόν συναντάμε έναν από τους φάρους της περιήγησής μας. Κατασκευασμένος ήδη από το 1896, πετρόχτιστος, δομημένος από το κυρίαρχο υλικό της περιοχής, ο αρχικός φάρος δεν έμελε να λειτουργήσει. Παραμένουν τα ερείπιά του, καρφωμένα στην άκρη των βράχων. Λίγα μέτρα πιο δίπλα βρίσκεται ο μεταλλικός, νεότερος φάρος, ο οποίος εγκαταστάθηκε από τις τοπικές αρχές, για τις ανάγκες της ναυσιπλοΐας.
 
 
Με ύψος γύρω στα επτά μέτρα και εστιακό βάθος τα 17 ο σύγχρονος φάρος σηματοδοτεί το βραχώδες επίνειο της Λακωνίας. Τα απομεινάρια της πρώτης εγκατάστασης δεν παύουν να υπενθυμίζουν με τρόπο διάφανο τη σημασία της Μονεμβασιάς για τις θαλάσσιες μεταφορές και μετακινήσεις. Σώζεται ακόμη στα ιστορικά αρχεία της πόλης της Μονεμβασιάς, το αρχικό, δίγλωσσο έγγραφο με το οποίο αναγγελόταν προς τους ναυτιλλομένους, εκ μέρους του «Βασιλείου της Ελλάδος» η έναρξη της φωταψίας του φάρου της πόλης. Το έγγραφο φέρει ημερομηνία Δεκεμβρίου του έτους 1896.
 
ΦΑΡΟΣ  ΛΙΜΕΝΙ  ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ
 
 
Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1898. Το ύψος του πύργου του είναι 6 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 14 μέτρα. Από τον παλιό πέτρινο φάρο σώζεται μόνο το φαρόσπιτο σε αρκετά καλή κατάσταση, ενώ ο πύργος του φάρου έχει γκρεμιστεί. Στη στέγη του φαρόσπιτου έχει τοποθετηθεί και λειτουργεί μεταλλικός φανός, που λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια. Εκπέμπει μία γρήγορη λευκή αναλαμπή ανά 1 δευτερόλεπτο και έχει εμβέλεια 6 ναυτικά μίλια. Βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη από δύο χιλιόμετρα βόρεια της Aρεόπολης κοντά στο γραφικό Λιμένι. Η πρόσβαση στον φάρο γίνεται οδικώς από την Αρεόπολη ή το Λιμένι Λακωνίας. 
Το γνωστό χωριό της Μάνης αποτελεί το επίνειο της Αρεόπολης, και εκτός από θαυμάσιες επιλογές για κολύμπι στα γαλαζοπράσινα νερά του, διαθέτει καλά καταλύματα, ψαροταβέρνες και φυσικά…μανιάτικους Πύργους. Τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια στέκονται σε μια στενή λωρίδα γης ανάμεσα στη θάλασσα και τους απόκρημνους βράχους που στέκονται πάνω από τον οικισμό. 
Στο Λιμένι δεσπόζει ο Πύργος του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, κτιριακό συγκρότημα με μεγάλη αξία, που ανήκε στον γνωστό αρχηγό της Μάνης από την επανάσταση του 1821. Ο πύργος αποτέλεσε στρατηγείο των Μανιατών στην επανάσταση και σήμερα προορίζεται για το Μουσείο Μέσα Μάνης. Ο κλειστός όρμος του είναι πραγματικά μια εικόνα σπάνιας γραφικότητας που πρέπει να θαυμάσετε από κοντά. 
 
 
ΦΑΡΟΣ  ΣΑΠΙΕΝΤΖΑΣ
 
 
Ο φάρος αυτός  βρίσκεται στη συστάδα των Οινουσών στο μικρό νησάκι Σαπιέντζα.  Η πρόσβαση στον φάρο ο οποίος βρίσκεται στο ΝΑ του νησιού γίνεται με σκάφος από την Μεθώνη. Πρόκειται για ένα πραγματικό αρχιτεκτονικό μνημείο που επί αιώνες τώρα παραμένει άγρυπνος φρουρός και ελπίδα των ναυτιλλομένων ζωντανεύοντας στο αντίκρισμά του θρύλους και ιστορίες.  Χτισμένος το 1885 από Άγγλους τεχνικούς ο φάρος είναι ένα οκταγωνικό κτίσμα έξοχης αρχιτεκτονικής με συνολικό ύψος 18 μέτρων. Η θαυμάσια τοιχοποιΐα του αποτελείται εξ’ ολοκλήρου από πελεκητά αγκωνάρια, όπως πελεκητά είναι και τα φουρούσια στο μπαλκονάκι που σχηματίζεται ψηλά, στο ανώτερο σημείο της λίθινης κατασκευής. Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια, από τη συνεχή δράση των ισχυρών ανέμων, κάποια από αυτά τα πέτρινα κομμάτια έχουν αποσπασθεί και καταπέσει στο έδαφος, με αποτέλεσμα να απειλείται όλο το ανώτερο τμήμα με κατάρρευση. Για τη σωτηρία αυτού του τμήματος του ιστορικού οικοδομήματος είναι απαραίτητο να γίνουν επειγόντως εργασίες αποκατάστασης.
Το μεγάλο –πετρόχτιστο επίσης- οικοδόμημα περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις που μέχρι το 1989 εξυπηρετούσαν τις ανάγκες των φαροφυλάκων που ήταν επιφορτισμένοι με την λειτουργία του φάρου. Δεν λείπει επίσης στην αυλή και η υπόγεια στέρνα για την αποταμίευση του πολύτιμου βρόχινου νερού. Ως το 1989 τα κάτοπτρα του φάρου φωτίζονταν με λάμπες αμιάντου και το φως του φαινόταν από μεγάλη απόσταση, που έφτανε και τα 40 μίλια. Επειδή μάλιστα ο μηχανισμός που τον περιέστρεφε ήταν αργός, αφού χρειάζονταν οχτώ λεπτά για μια πλήρη περιστροφή, συνήθιζαν να λένε πως με το φως του οι γυναίκες από τα γύρω χωριά μπορούσαν ακόμα και να κεντήσουν. Μετά το 1989 ο μηχανισμός του φάρου έγινε αυτόματος χρησιμοποιώντας ενέργεια από τις ηλιακές κυψέλες και η ακτίνα του περιορίστηκε στα 27 μίλια. 75 εσωτερικά πέτρινα σκαλοπάτια οδηγούν στην κορυφή του φάρου, όπου βρίσκονται τα κάτοπτρα και το μικρό πέτρινο μπαλκόνι. Η θέα από το νοτιότερο αυτό σημείο του Ιονίου είναι εκπληκτική.
 
 
ΦΑΡΟΣ ΣΦΑΚΤΗΡΙΑΣ
 
 
Η Σφακτηρία είναι το μακρόστενο νησάκι που κλείνει και προστατεύει τον κόλπο του ωραίου φυσικού λιμανιού της Πύλου. Σ' έναν ορμίσκο της, στη νοτιοδυτική άκρη, υπάρχουν εντυπωσιακές σπηλιές με πολύχρωμα τοιχώματα. Στη Σφακτηρία βρίσκονται ακόμη τα πυροβολεία του Τσαμαδού και του Ιμπραήμ, μνημείο των νεκρών του Απριλίου 1825, μαρμάρινη στήλη με τη μορφή του Σανταρόζα, το μνημείο των Ρώσων μαχητών της ναυμαχίας και το μνημείο του Πολ-Μαρί Βοναπάρτη, ανιψιού του Μεγάλου Ναπολέοντα. Στο διπλανό βραχονήσι Τσιχλή-Μπαμπά όπου βρίσκεται ο φάρος, το μνημείο των Γάλλων μαχητών της ναυμαχίας και μία μεγάλη φυσική βράχινη αψίδα με 144 σκαλιά - σπηλιά-καταφύγιο πειρατών σε παλιότερες εποχές.
Ο φάρος της Σφακτηρίας είναι εγκατεστημένος στο νησάκι Φανάρι ή Τσιχλή Μπαμπά δίπλα στη Σφακτηρία στη δυτική πλευρά της εισόδου του κόλπου της Πύλου και κατασκευάστηκε το 1873. Το ύψος του πύργου του είναι 6 μέτρα και το εστιακό του ύψος 36 μέτρα. Δυστυχώς ο  ιστορικός  φάρος έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του και έχει καταρρεύσει. Μόνο μέρος των τοίχων του διασώζεται σήμερα. Στη θέση του έχει εγκατασταθεί μεταλλικός φανός, ο οποίος   εκπέμπει 2 λευκές αναλαμπές ανά 10 δευτερόλεπτα και έχει εμβέλεια 12 ναυτικά  μίλια. Η πρόσβαση στο  φάρο γίνεται με σκάφος από την Πύλο.    
 
 
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.