Μια βόλτα στο Ομηρικό Οίτυλο

Μια βόλτα στο Ομηρικό Οίτυλο
Των Μιχ. Μπατσινίλα και Ν. Καλαποθαράκου
 
Αν κάποιος παρατηρήσει τη γεωγραφική θέση του Οιτύλου και το ανάγλυφο του τοπίου, εύκολα θα αντιληφθεί πως η αρχέγονη οίκηση της πόλης του Βοιτύλου, κυρίως οφείλεται στην φυσική μορφή, που είναι φρούριο, βίγκλα, με εύφορο τόπο, με πηγές, πάνω από το φυσικό λιμάνι το Πόρτο Βαίτουλο.
Τα Λελεγοπελασγικά τείχη, η Ομηρική αναφορά, ο Αρμοστής Ηρακλείδας στα Σπαρτιατικά χρόνια, 
Οι ραβδωτοί κίονες από το ναό του Σέραπι, οι ογκόλιθοι «τα πλέχτουρα» στις γωνίες των σπιτιών, οι αρχαίες επιγραφές, τα εντοιχισμένα επιτύμβια, κίονες, κιονόκρανα και επιστήλια σε ναούς και κατοικίες, 
Οι αναφορές από περιηγητές, οι Βυζαντινές εκκλησίες με τοιχογραφίες, ο διοικητής Οιτύλου και Μεθώνης Ιωάννης Παλαιολόγος το 1443, οι Μέδικοι-Γιατριάνοι, οι Στεφανόπουλοι και οι μαζικές μεταναστεύσεις τους στην Τοσκάνη και στην Κορσική αντίστοιχα λόγω του Λυμπεράκη Γερακάρη πρώτου Μπέη της Μάνης, 
 
H ιστορία να πλανάται η Στεφανοπουλιάνικη καταγωγή του Μεγάλου Ναπολέοντα, που είχε νονό και κηδεμόνα τον Δημήτριο Στεφανόπουλο. Στο Οίτυλο μέχρι την επανάσταση του 1821 έδραζε η Λακωνική Γερουσία ως η κεντρική διοικητική αρχή της Μάνης, κρατώντας όλα τα χρόνια που η υπόλοιπη Ελλάδα ήταν στην σκλαβιά των Τούρκων ανοιχτό και επίκαιρο το «Ανατολικό Ζήτημα».
Όλα αυτά και πολλά άλλα μαρτυρούν και επιβεβαιώνουν την μακραίωνη ιστορία του Οιτύλου, ως οικονομικό, πολιτιστικό, πολιτικό, και ιστορικό κέντρο της Μάνης.
 
Από την προκατακλυσμιαία εποχή πρίν το 10500 π.Χ., αναφαίνεται πως είχε πέσει ένας μετεωρίτης ο Βαιτύλιος λίθος, και από αυτόν πήρε την ονομασία Βαίτυλος –Βοίτυλος –Βοίτυλο –Οίτυλο. Ο λίθος έπεσε εκεί που είναι σήμερα το στενό των Μπατσινιλιάνων και της πλατείας των Μεδίκων, ήρθε από τα ΒΑ άνοιξε κρατήρα πάνω σε πέτρα ριζωμιάς έγινε υπόγειο λατρευτικό κέντρο με λάξευση σπηλαίων, αργότερα γέμισε με κοκκινόχωμα που έφεραν τα νερά των βροχών και σήμερα είναι πρόπατη που καταπίνει βόθρους βρόχινα νερά και παλιότερα κατσίγαρους από το λιοτρίβι του Μπαρούνη. Τότε που έπεσε ο μετεωρίτης Βαιτύλιος δημιούργησε ρωγμές από βορά προς νότο, όλα τα σπηλιάκια από την Παναγία μέχρι το Φρύγανο γκρεμίστηκαν και οι ογκόλιθοι έφτασαν μέχρι το ρέμα του Σκατέα. Την αναφορά των μεγάλων ογκολίθων την κάνει και ο Κυριακός ο Αγκωνίτης, ότι είναι παράξενοι και χρειάζεται γεωλόγος. Οι ογκόλιθοι έχουν σταλακτίτες δείγμα ότι ήσαν σπήλαια.
 
 
 Ο Βαιτύλιος λίθος εντοιχισμένος στην Ελληνιστική αρχαιότητα στον ναό του Σέραπι και στα Χριστιανικά χρόνια στο ναό της Παναγίας, τον έξυναν κάθε χασοφεγγαρία, ίσως για οικονομία και έπιναν με νερό το ξύσμα οι ασθενείς και γινόντουσαν καλά, ίσως είχε άλατα ή μικρή δόση ραδιενέργειας. Ο τελευταίος επίσκοπος Οιτύλου ο Προκόπης Μελισσαρόπουλος, γύρω στα 1880 κτίζοντας μεγαλύτερη την εκκλησία το εξαφάνισε, αυτός κατέστρεψε και τον αρχαίο ναό στα Κιόνια, κοντά στον Κουρνό στο Νύφι, για να εξαλείψει τα δύο τελευταία παγανιστικά έθιμα της Μάνης. Στην Παναγία είναι εντοιχισμένα τέσσερα επιτύμβια εξωτερικά του ναού εκ των οποίων τα δύο φέρουν επιγραφές όπως «Δάμαρις χαίρε» και «Αγαρίνα χαίρε». Στο εσωτερικό του ναού κάτω από την δεξιά πόρτα του ιερού ως σκαλοπάτι είναι τοποθετημένη η επιτύμβια πλάκα που αναφέρει «Ξενοκράτης χαίρε.
 
Το Οίτυλο έχει πλακοστρωθεί με καλντερίμι από το Δήμο. Τώρα έχει γίνει μια από τις καλύτερες Μανιατουπόλειςς της ιστορίας και της Αρχιτεκτονικής, μια βόλτα θα σας πείσει.
 
 
 
ΤΟ ΟΙΤΥΛΟ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
1600 π.Χ.-330 μ.Χ.
* 1600-1150 π.Χ. Οι Αχαιοί κατοικούν στο Οίτυλο σε οχυρωμένη με κυκλώπεια τείχη πόλη που έπιανε από το Κάστρο μέχρι την Βίγκλα πάνω από τον Άγιο Πετράκη. Ως πρώτος οικιστής αναφέρεται ο μυθικός βασιλιάς Οίτυλος, που ήταν ο γιος του Αμφιάνακτα και ο Αμφιάναξ γιος του Αντίμαχου, ο Αντίμαχος ήταν αδελφός του βασιλιά του Άργους.
1150 π.Χ. Λαμβάνει μέρος στην εκστρατεία της Τροίας (Ιλιάδα ραψωδία Β 585).
* 1100-2ο π.Χ. αιώνα. Το Οίτυλο στην Σπαρτιατική πολιτεία με Αρμοστή, αναφέρεται σε μια επιγραφή με κατάλογο Οιτυλιωτών ο Αρμοστής Ηρακλείδας.
* 195 π.Χ.–21 π.Χ. Ιδρύεται το «Κοινό των Λακεδαιμονίων» από 24 πόλεις, μεταξύ αυτών και το Οίτυλο. Οι εξόριστοι βασιλικοί, πολιτικοί και ιερατείο κυνηγημένοι στη Σπάρτη από τον Νάβη έρχονται και στο Οίτυλο, ιδρύοντας καινούργια πόλη στις Βασίλεινες και μαζί με άλλους συνοικισμούς αποτελούν τα «Βίτυλα». Οι Βοιτυλιώτες λατρεύουν τον Απόλλωνα Κάρνειο και τον Σάραπι ο ναός του τελευταίου πρέπει να βρισκότανε στον Καραβοστάσι, στην είσοδο του τότε λιμανιού, ακριβώς δίπλα από το Γαϊδουρολάγκαδο.
* 21 π.Χ.-300 μ.Χ. Ο αυτοκράτορας Αύγουστος αναμορφώνει το κοινό σε «Κοινό των Ελευθερολακώνων» και παραμένουν 18 πόλεις μεταξύ των οποίων και το Οίτυλο. Ανοίγεται λατομείο στον Χαμωλαίο (χάμω-λαίος= η πέτρα που είναι χάμω, η ριζωμιά), και εξάγονται ογκόλιθοι με τα πλοία από τα Λιβέρια. Σε βάση αγάλματος αφιερωμένο στο Ρωμαίο αυτοκράτορα Γορδιανό (238-240 μ.Χ.), αναφέρεται ως «ΒΕΙΤΥΛΗ».
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.