ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΤΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

 
ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΤΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
 
του Δρα. Γεωργίου Α. Φραγκιαδάκη
Αναπληρωτή Καθηγητή Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Τ.Ε.Ι) Κρήτης, Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας
 
Το γνωστικό αντικείμενο της Επιστήμης της Διατροφής και της Διαιτολογίας (ή Διαιτητικής, Dietetics αποκαλείται στις Αγγλοσαξονικές χώρες) του Ανθρώπου αφορά: Α). Την κάλυψη των θρεπτικών αναγκών του ανθρώπου, σε όλα τα στάδια της ζωής του (βρεφική, παιδική, εφηβική, νεανική, μέση, τρίτη ηλικία), αλλά και στις ιδιαίτερες ανάγκες του (εγκυμοσύνη, θηλασμός, άθληση, στράτευση κ.λπ.). Β). Την προφύλαξη της υγείας του ανθρώπου από τις νόσους της φθοράς (υπέρταση, καρδιαγγειακά, εκφυλίσεις, νεοπλασίες κ.λπ.). Γ). Την αποκατάσταση της υγείας του ανθρώπου μέσω της διαιτητικής υποστήριξης και θεραπείας των ασθενών. Ως «άνθρωπος» νοείται το άτομο αλλά και οι ανθρώπινες πληθυσμιακές ομάδες.
 
Η Κρητική Διατροφή ή Κρητική Δίαιτα, που είναι βασικά οι διατροφικές συνήθειες των ανθρώπων της Κρήτης κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, συνδέεται με τα χαμηλότερα γνωστά ποσοστά σε χρόνιες ασθένειες στον κόσμο και το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής των ενηλίκων (1). Συσσωρευμένα στοιχεία δείχνουν ότι το ελαιόλαδο μπορεί να παρέχει σημαντικά οφέλη στην υγεία οφέλη, προστατεύει την LDL από οξείδωση, μειώνει τον κίνδυνου εκδήλωσης της στεφανιαίας ασθένειας και περιορίζει τις επιπτώσεις της φλεγμονής. Φαίνεται επίσης να μειώνει τον κίνδυνο της οστεοπόρωσης. Το ελαιόλαδο αποτελεί μια πολύ καλή πηγή αντιοξειδωτικών, όπως πολυφαινόλες, σκουαλένιο και α-τοκοφερόλη, ενώσεων που η παρουσία τους συνδέεται με την προστασία της υγείας (1).
 
Οι πρακτικές της Κρητικής Διατροφής, συμπεριλαμβανομένης της υψηλής κατανάλωσης ελαιόλαδου (2), πέραν από την προστασία υγείας που προσφέρει, αποτελεί έναν εξαιρετικό και πιθανώς υποτιμημένο πόρο οικονομικής ανάπτυξης του τόπου μας και παρά τις εργασίες που έχουν γίνει δεν έχει ακόμη πλήρως ερευνηθεί, ούτε και διδάσκεται εκτενώς και συστηματικά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (3). Η διατροφική παράδοση, ο διατροφικός πολιτισμός και τα πρότυπα του, όχι μόνο μας συνδέουν με το παρελθόν, αλλά δείχνουν ένα δοκιμασμένο «μονοπάτι» να «περπατήσουμε» ξανά και να μάθουμε από την παράδοσή μας, ιδίως αυτές τις δύσκολες εποχές της οικονομικής, κοινωνικής και ψυχολογικής κρίσης (3).
 
Επίσης, η σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφίας μας δείχνει πως διατροφή είναι ένας σημαντικός παράγοντας για να αποκτήσει ένα άτομο ικανοποιητική φυσική απόδοση και να ανταπεξέλθει στις ανάγκες της εργασίας του. Η δίαιτα πρέπει να προσαρμόζεται και μάλιστα σταδιακά, στις διατροφικές ανάγκες που προκύπτουν όταν αλλάζει ο μεταβολισμός, η φυσική δραστηριότητα και η ηλικία (4). Η προσαρμογή γίνεται βέβαια στην καθημερινότητα, σε συνεργασία με επαγγελματίες υγείας, ενώ ακόμα και οι διακοπές μπορεί να αποτελούν σχετική αφορμή και ευκαιρία. Ο «Διατροφικός Τουρισμός» είναι μέρος του Τουρισμού Υγείας και μπορεί να συνδυάζεται με άλλες υπηρεσίες όπως η εξειδικευμένη υγειονομική περίθαλψη, η ψυχοθεραπεία, το θεραπευτικό μασάζ, τα προγράμματα ανάκτησης/βελτίωσης της φυσικής κατάστασης, τα προγράμματα διακοπής του καπνίσματος κ.λπ. (5, 6).
 
Τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί στην Κρήτη μια σειρά από σχετικές πρωτοβουλίες ανάδειξης και προώθησης της Κρητικής Διατροφής και των τροφίμων, συμπεριλαμβανομένης της «Αγροδιατροφικής Σύμπραξης» που ιδρύθηκε από την Περιφέρεια Κρήτης. Η «Αγροδιατροφική Σύμπραξη», το «Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας», η «Ελληνική Ακαδημία Γεύσης» και το πρόγραμμα «CONCRED», ο «Σύλλογος των Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης» (Σ.Ε.ΔΗ.Κ), το «Αναπτυξιακό Κέντρο του Ορεινού Μυλοποτάμου», ο «Παγκρήτιος Σύνδεσμος Εναλλακτικού Τουρισμού», το «Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης», ο «Οργανισμός Ανάπτυξης Σητείας» και αρκετοί άλλοι φορείς έχουν αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την τυποποίηση της παροχής Κρητικής Διατροφής και κουζίνας, τη δημιουργία σχετικών ιστοτόπων στο διαδίκτυο, τη δημοσίευση φυλλαδίων και βιβλίων, τη διοργάνωση συναντήσεων και ομιλιών, την ανταλλαγή πληροφοριών με ξένες αρχές, εκθέσεις τροφίμων κ.α. (7, 8).
 
Η έκταση των δραστηριοτήτων των παραπάνω πρωτοβουλιών είναι εντυπωσιακή, αν και πολλές φορές οι σχετικές δράσεις δεν είναι πλήρως συντονισμένες ή και έχουν βραχυπρόθεσμη προοπτική. Η δημιουργία ενός συνολικού σχεδίου και ο συντονισμός των προσπαθειών στο πλαίσιο της Περιφέρειας Κρήτης μπορεί να είναι η καλύτερη λύση για τη βιωσιμότητα και την αποτελεσματικότητα της προώθησης του τουρισμού στην Κρήτη. Είναι ελπιδοφόρο πώς υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι ο ιδιωτικός τομέας ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να προσφέρει Κρητική κουζίνα, αξιοποιώντας τα τοπικά τρόφιμα (5, 7, 8).
 
H Ελληνική λέξη «ενδιαιτώμαι» σημαίνει γενικά «περνώ τη ζωή μου». Η προώθηση της Κρητικής Δίαιτας στα πλαίσια ενός «υγιεινού τρόπου ζωής» (lifestyle), μας προστατεύει από τα καρδιαγγειακά και την παχυσαρκία. Βέβαια, τα θετικά αποτελέσματα της Κρητικής-Μεσογειακής Διατροφής/Δίαιτας αναφέρονται σε μεγάλο βαθμό σε μια προηγούμενη γενιά. Στο μεταξύ τα πράγματα άλλαξαν γρήγορα και αλλοιώθηκε το παραδοσιακό διατροφικό πρότυπο. Σήμερα, μαζικά διατηρούνται ορισμένα μόνο από τα στοιχεία του (όπως η κατανάλωση ελαιόλαδου) και η ανάμνηση του στις παλαιότερες γενιές. Το κρίσιμο ερώτημα και η κρίσιμη δράση παραμένει και μας περιμένει: Μπορούμε άραγε (ίσως οφείλουμε στις νεότερες γενεές τουλάχιστον πρέπει να προσπαθήσουμε) να ανασύρουμε από το παρελθόν αυτήν τη παραδοσιακή διατροφή, να την προσαρμόσομε στις σύγχρονες συνθήκες ζωής, να διαφυλάξουμε και να αναδείξουμε το πραγματικό περιεχόμενό της;
 
Βιβλιογραφία
 
(1). Simopoulos A.P (2001). The Mediterranean diets: What is so special about the diet of Greece? The scientific evidence. Journal of Nutrition, 131(11Suppl): 3065S-3073S.
(2). Zubaida S. & R. Tapper (2000). A Taste of Thyme: Culinary Cultures of the Middle East, London and New York, Tauris Parke Paperbacks Publishers, pp: 1-300.
(3). Fragkiadakis G.A., C. Papandreou & K. Gkouskou (2012). Nutrition in tertiary education: Biological and social approaches. Journal of Social Sciences, 8(2): 120-125.
(4). Fragkiadakis G. A. (2007). Combining Tourism Business and Mediterranean Diet: An Innovative Approach. 5th International Conference: New Horizons in Industry, Business and Education, 30-31 August 2007, Rhodes, Greece, Conference proceedings, ISBN 978-960-88785-4-9, pp. 443-446.
(5). Fragkiadakis G.A., V. Zafiropulos, A. Papadaki & G. Kraniou (2011). Integrated Services/Facilities for Fitness, Nutrition and Wellness, in Elite Hotels. The 2011 Athens Tourism Symposium (ATS), 2-3 February 2011, Athens, Conference Proceedings, pp 1-7, ISBN 978-960-6746-11-6.
(6). Zafiropulos V. & G.A. Fragkiadakis (2011). Utilizing advanced Nutrition-Dietetics technology in sports tourism services: A proposal. The 2011 Athens Tourism Symposium (ATS), 2-3 February 2011, Athens, Conference Proceedings, pp 1-8, ISBN 978-960-6746-11-6.
(7). Fragkiadakis G.A. & A. Markaki (2010). Internet-Based Promotion of Gastronomic Tourism Activities in Greece. The 2010 Athens Tourism Symposium: International Scientific Congress on Current Trends in Tourism Management and Tourism Policy, 10-11 February 2010, Megaron Athens International Conference Centre, Athens, Greece. Conference Proceedings, pp. 1-9, ISBN 978-960-6746-05-5.
(8). Fragkiadakis G.A. et al. Culinary Tourism, Healthy Diet and Local Food Initiatives in Crete, Greece: 2000-2014, Food Policy (in preparation).
 
 
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.