Κρίνος της θάλασσας ένα φυτό σύμβολο και για τη Μάνη

Κρίνος της θάλασσας ένα φυτό σύμβολο και για τη Μάνη
 
Παγκράτιο το παράλιο, Κρίνος της θάλασσας, Θαλασσόκρινος, ή, ο πανέμορφος κρίνος της άμμου, Pancratium maritimum, Sea daffodil, Sand Lily
Αποδεικνύει την μοναδικότητα του Αιγαίου με αμετάβλητες οικολογικές συνθήκες από τη Μεσολιθική εποχή μέχρι σήμερα.
 
 
Είναι γνωστό από αρχαίες εικονογραφήσεις στην Κρήτη , στα παλάτια της Κνωσού και από τις υστεροκυκλαδικές τοιχογραφίες στη Σαντορίνη.
Το φυτό αυτό αποτελεί ένα από τα σπανιότερα είδη που υπάρχουν στη Μάνη. Ελάχιστα φυτά του είδους μπορεί να συναντήσει κανείς σήμερα στην παραλία «Ριτσά» της Καρδαμύλης, στην αμμουδερή παραλία των Κιτριών κοντά στη Σάντοβα και πιθανόν, σύμφωνα με πληροφορίες, στην παραθαλάσσια ζώνη Σκουτάρι – Μαυροβούνι. Δεν υπάρχουν πληροφορίες για το θαλασσόκρινο στη μεγάλη αμμουδερή παραλία του Νέου Οιτύλου.
Σύμφωνα με μαρτυρίες ντόπιων ο θαλασσόκρινος στόλιζε κάποτε τις λίγες αμμώδεις παραλίες της Μάνης.
 
Καθώς τελειώνει το καλοκαίρι, αρχίζει να κάνει την εμφάνιση του μία πανέμορφη αμαρυλλίδα, το γνωστό κρινάκι της θάλασσας.
Βγάζει τα φύλλα του τον χειμώνα που το καλοκαίρι ξεραίνονται και τότε βγαίνουν μέσα από τη καυτή άμμο τα άνθη του. Λευκά, αρωματικά και τεράστια με κίτρινους ανθήρες που κάθονται πολύ κομψά πάνω στους στήμονες. Τα άνθη ανοίγουν αργά το απόγευμα προς το βράδυ.
Οι μικροσκοπικοί μαύροι και ελαφροί σπόροι του επιπλέουν στη θάλασσα η οποία τους ταξιδεύει σε μεγάλες αποστάσεις και κάποια στιγμή τους βγάζει σε κάποια άλλη ακτή και αυτός είναι ο ένας τρόπος πολλαπλασιασμού του (ο άλλος είναι με τους βολβούς).
 
 
Είναι γνωστό από αρχαίες εικονογραφήσεις στην Κρήτη , στα παλάτια της Κνωσού και από τις υστεροκυκλαδικές τοιχογραφίες στη Σαντορίνη.
 
Οικογένεια: Amaryllidaceae
Γένος: Pancratium
Είδος: Pancratium maritimum, Παγκράτιο το παράλιο.
 
 
Το μυθικό κρινάκι της άμμου που εντυπωσιάζει για τον τόπο που επιλέγει να φυτρώνει και την εποχή της ανθοφορίας του ονομάζεται Pancratium maritimum (Παγκράτιο το παράλιο) από το ελληνικό Pancratium - παν + κραταιός, για την υποτιθέμενη φαρμακευτική δύναμη του φυτού,(Pandocrator) – παντοδύναμο, και το λατινικόMaritimum που σημαίνει "από την θάλασσα-ακτή"ονομάζεται ακόμα Ασφόδελος της Θάλασσας, κρινάκι του Αγίου Νικολάου και Νάρκισσος της θάλασσας.
 Συμβολίζει την ανθοφορία των έρημων γαιών και την εξέλιξη  τους.
Στην Αρχαία Ελλάδα τα λουλούδια αποτελούσαν μέρος της ζωής των ανθρώπων.  Η θρησκεία, η τέχνη, οι μύθοι, ή ιατρική, οι τελετές και άλλες δραστηριότητες ήταν συνυφασμένες με τα λουλούδια.
 
 
Στη Μινωική περίοδο ή τέχνη της διακόσμησης είναι γεμάτη από την μαγεία που ασκούσαν τα λουλούδια στους ανθρώπους και αναδεικνύουν ένα υψηλό επίπεδο πολιτισμού ανθρωποκεντρικό, ευαίσθητο, μεγαλειώδη.
 
Υπάρχει μια τοιχογραφία στο ανάκτορο της Κνωσού "το μπλε πουλί" όπου στη κάτω δεξιά γωνία υπάρχει η πρώτη σωζόμενη αναπαράσταση του Παγκρατίου στον κόσμο.
 
Το «Pancratium maritimum» όπως όλοι οι κρίνοι ήταν ιερό λουλούδι για τους μινωίτες με την ίδια θρησκευτική σημασία. Είναι γνωστό από αρχαίες εικονογραφήσεις στην Κρήτη, στα παλάτια της Κνωσού.
 
Η πρώτη παράσταση του Pancratium αναφέρεται από τον Έβανς, ο οποίος την ανακάλυψε κατά τις ανασκαφές που έκανε στο παλάτι της Κνωσού (1896). Αργότερα αναφέρεται από τον Μαρινάτο (1967 - 1972) κατά τις ανασκαφές στη Θήρα.
 
Έχει μια ιστορία σχεδόν μυθική βρέθηκε σε ζωγραφιά που έγινε πριν 3.500 χρόνια στις υστεροκυκλαδικές τοιχογραφίες στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης, στο Ανάκτορο που ανάσκαψε ο Μαρινάτος. Στις τοιχογραφίες απεικονίζεται χωρίς τα εξωτερικά πέταλα.
 
Στο απόγειο της δόξας του Μινωικού πολιτισμού, όταν η τέχνη είχε φτάσει σε ένα υψηλό επίπεδο ανάπτυξης, τα λουλούδια και τα φυτά χρησιμοποιούνται για την ομορφιά τους και ως αισθητική απόλαυση.
 
Ο Μινωικός πολιτισμός από το 2250 π.Χ. περίπου , για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας τα φυτά εμφανίζονται στην τέχνη για την ομορφιά τους και όχι μόνο για την πρακτικότητα τους. Το χρονικό διάστημα από το 1700 - 1450 π.Χ. έχει κληθεί σαν νατουραλιστικό επειδήτα φυτά είναι ζωγραφισμένα με τις βοτανικές τους λεπτομέρειες και ως εκ τούτου μπορούμε να τα αναγνωρίζουμε χωρίς δυσκολία. Αυτό το ύφος, ωστόσο, όταν επαναλαμβάνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, και καθώς περνούσαν τα χρόνια έγινε σχεδόν συμβολική η απεικόνιση τους και δίνει απλώς ενδείξεις για το αρχικό σχήμα του ζωγραφισμένου φυτού.
 
Το Pancratium το συναντάμε στις αμμώδεις ακτές της Μεσογείου σε χώρους όπου κοινωνίες φυτών αναπτύσσονται σε αμμώδη εδάφη και εκεί όπου οι άνεμοι ευνοούν το σχηματισμό θινών, αυτές οι οικολογικές συνθήκες δεν είναι και πολύ διαφορετικές από αυτές της προϊστορικής εποχής. Όπως είναι γνωστό στην περιοχή του Αιγαίου υπάρχουν τα Μελτέμια είναι βόρειοι άνεμοι που πνέουν στην Ανατολική Μεσόγειο κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, αρχίζουν ως ένα ελαφρύ αεράκι το Μάιο, και να γίνει πιο έντονο, τον Ιούνιο, ισχυρότεροι άνεμοι επικρατούν από την μέση του Ιουλίου μέχρι και τον Αύγουστο και εξασθενούν το Σεπτέμβριο. Η εμφάνιση του Pancratium, στην περιοχή της Μεσογείου παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον.
 
Χρησιμοποιώντας αυτούς τους ζωοδόχους ανέμους του καλοκαιριού ξεκινάει να ανθίζει στα μέσα του Ιουλίου, υπό την επίδραση των κυμάτων της θάλασσας και του αέρα που στέλνει σταγονίδια θαλασσινού νερού πάνω στα άνθη που παίρνουν το χρώμα της αγνότητας ιερό άσπρο σαν το αλάτι και την αφρισμένη από τα ακούραστα κύματα θάλασσα. Στο τέλος του Αυγούστου φτάνει στο υψηλότερο σημείο άνθισης και το άρωμα τώρα έντονο ισχυρό φτάνει μέχρι την θάλασσα ανταποδίδοντας έτσι το χρέος του προς την θάλασσα που το δρόσισε να αντέξει τον ζεστό ήλιο και την καυτή άμμο. Στα μέσα του Σεπτεμβρίου, μαζί με τα μελτέμια λήγει και η περίοδο ανθοφορίας του.
 
Το πρώτο πράγμα που συναντούσαν οι θαλασσοκράτορες ναυτικοί της μινωικής Κρήτης με τα ιστιοφόρα τους, γυρνώντας τις ατέλειωτες ακρογιαλιές της μεσογείου ήταν πλήρη ανθισμένα Pancratium maritimumκαθώς η εποχή ανθοφορίας τους συμβαδίζει με την εποχή του χρόνου που υπήρχαν ευνοϊκές συνθήκες (μελτέμια) για ιστιοπλοΐα.
 
Το Pancratium maritimum ήταν ένα πολύ σημαντικό φυτό ,για τα νησιά του Αιγαίου και το σύμβολο των ισχυρών χωρών του Μίνωα. Επιπλέον, αποδεικνύει την μοναδικότητα του Αιγαίου με αμετάβλητες οικολογικές συνθήκες από τη Μεσολιθική εποχή μέχρι σήμερα.
 
Η θρησκευτική σημασία του φυτού είναι αδιαμφισβήτητη πιστεύεται ότι όλες οι παραστάσεις των λουλουδιών, με κατώτερη ωοθήκη, πολλούς στήμονες και καμπύλα πέταλα συνδέονται με το maritimum Pancratium.
 
Στις ανασκαφές της Θήρας φαίνεται το ίδιο φυτό να απεικονίζεται σε ένα είδος λάβαρο που έμπαινε σαν έμβλημα σε όλα τα Μινωικά πλοία όταν ήταν σε πόλεμο, σε μικρογραφία της Θήρας, φαίνεται ότι ο στόλος του Αιγαίου εκπροσωπείται σε όλα τα πλοία που έχουν ως σημαία το ίδιο σύμβολο το Pancratium maritimum.
 
Οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν το χυμό από το φυτό Παγκράτιο μαζί με μέλι. Λένε ότι είναι τόσο έντονο το άρωμα του που κρατάει τα πρόβατα μακριά από τις ακτές.
 
 
ΚΑΙ ΟΙ ΜΥΚΗΝΑΙΟΙ -ΜΥΚΗΝΑΪΚΟ ΞΙΦΙΔΙΟ ΜΕ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΜΑΡΥΛΛΙΔΟΣ
 
Σε πολλά σημεία το κρινάκι έχει εξαφανιστεί παρόλο της πολλαπλασιαστικής δεινότητας και της ανθεκτικότητα του, λόγω της συνεχούς καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος των ακτών από τον άνθρωπο τα τελευταία χρόνια.  Η έντονη και χωρίς μέτρο τουριστική ανάπτυξη η αλόγιστη μεταχείριση της παραλίας ξαπλώστρες, ομπρέλες, αυτοκίνητα που την προσεγγίζουν, κτιριακές κατασκευές συνήθως αυθαίρετες και χωρίς σεβασμό στο περιβάλλον, η άγνοια των επισκεπτών που πολλές φορές το κόβουν ή το ξεριζώνουν, ο καθαρισμός της παραλίας με μηχανικά μέσα και πολλοί άλλοι παράγοντες αποτελούν αιτίες να λιγοστεύουν με μεγάλη ταχύτητα οι πληθυσμοί του.
 
Από αυτό το καλοκαίρι και μετά αν είστε τυχεροί και τα δείτε θαυμάστε τα, μυρίστε τα, αλλά μην τα κόψετε, ούτε να τα ξεριζώσετε, για να είναι για πολλά χρόνια εκεί, να μας θυμίζουν την ιστορία μας, την καταγωγή μας, για να παίρνουμε δύναμη από το παράδειγμά τους, που μπορούν να επιβιώνουν μέσα σε ένα κατά τα άλλα αφιλόξενο τόπο για πολλά άλλα φυτά, ας αναπτύξουμε την οικολογική μας συνείδηση πριν είναι αργά, να εμπνευστούμε από την ομορφιά τους και την αρμονία τους, να ξαναβρούμε το χαμένο μέτρο μέσα μας και ας τα αφήσουμε παρακαταθήκη στα παιδεία μας, μια και δεν έχουν μείνει και πολλά πράγματα να τους αφήσουμε.
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.