Ιστορική έρευνα για το ναυάγιο στο Λιμένι από την αερομαχία στο Ταίναρο μέχρι τον Εμφύλιο

 
Ιστορική έρευνα για το ναυάγιο στο Λιμένι από την αερομαχία στο Ταίναρο μέχρι τον Εμφύλιο
Ανδρέας Δ. Κυριακουλέας , εξ Οιτύλου Μάνης. ([email protected])
 
Το τι συνέβη μετά την πτώση του αεροσκάφους έχει περιγραφεί από τους φυσικούς πρωταγωνιστές και αυτόπτες μάρτυρες σε προηγούμενα άρθρα της εφημερίδας. Αμφότεροι θα λάβουν χριστιανική ταφή στο μικρό νεκροταφείο του Λιμενιού. Απο το μοιρολόι της Ελένης Χρυσικάκη εξ Αρεοπόλεως όπως το διασώζει ο Πάτρικ Λη Φέρμορ στο κλασικό πια έργο του "Μάνη" (1952) φαίνεται οτι αποδόθηκαν στρατιωτικές τιμές από απόσπασμα ανταρτών του ΕΛΑΣ κατά το σοβιετικό τυπικό (κοντάκι ακουμπισμένο στο γοφό και το όπλο κρατημένο με το ένα χέρι σε 45 μοίρες γωνία σε σχέση με το σώμα). Ο Εμφύλιος έχει ήδη αρχίσει στη Μάνη και βρισκόμαστε στην πρώτη φάση εαμοκρατίας (Οκτώβριος 1943 - Απρίλιος 1944).
 
Μα ηταν η τυχη τους ως εκει δω στο Λιμενι να χαθη,
αφου αποφασισανε οι συμμαχοι μας οι εκλεκτοι,
να κανουν την επιδρομη.............
 
Πήρε πάνω από 10 χρόνια σε αυτή την έρευνα για να μπορέσει να περατωθεί. Χρειάστηκαν καταδύσεις εντοπισμού, υποβρύχιες φωτογραφήσεις, βιβλιογραφικές, διαδικτυακές καί αρχειακές αναζητήσεις, συλλογή λαογραφικού υλικού, δημοσιογραφική και διαχειριστική δουλειά για να μπορέσουν όλα τα συγκεντρωμένα στοιχεία να συνδεθούν μεταξύ τους και να αποτελέσουν ένα ολοκληρωμένο σύνολο. 
 
Τώρα πια γνωρίζουμε και την ύπαρξη του αεροσκάφους και την εθνικότητα του και την ταυτότητα του και τον τύπο του καί τη μονάδα και την αποστολή του και την ημερομηνία κατά την οποία επιχείρησε για τελευταία φορά και το πλήρωμα του και την τελική τους τύχη. 
 
 
Υπάρχουν δύο, διεκδικήσεις για το συγκεκριμένο συμβάν οι οποίες έχουν όμως υποχωρήσει μπροστά στον όγκο και τη διασύνδεση των δεδομένων που είναι πλέον διαθέσιμα.
Η πρώτη διεκδίκηση αφορά ένα πραγματικό περιστατικό, μια αερομαχία που ξεκίνησε έξι μίλια νότια του ακρωτηρίου Ταίναρο στις 13 Απριλίου 1944 και στην οποία εμπλέκονται έξι αεροσκάφη τύπου Beaufighter της 603ης μοίρας της αγγλικής αεροπορίας (R.A.F), με τρία καταδιωκτικά Messerschmitt Bf109 της γερμανικής αεροπορίας (Luftwaffe) με αποτέλεσμα την κατάρριψη ενός Beaufighter πενήντα μίλια δυτικά του ακρωτηρίου και επίσης ενός Messerschmitt πιό κοντά στο ακρωτήριο. Αυτή η κατάρριψη λανθασμένα ταυτίστηκε, με το Beaufighter, τα υπολείμματα του όποιου αναπαύονται στο βυθό μπροστά απο τον Αγ. Σώστη στο Λιμένι αλλά και σε κατώγια, ταράτσες, συρτάρια στο Οίτυλο, στο Καραβοστάσι, στο Λιμένι, στην Αθήνα και ποιός ξέρει που αλλού.
Η δεύτερη διεκδίκηση αφορά μια ιστοσελίδα που αναρτήθηκε πρόσφατα, τον Ιανουάριο του 2015, σε σχετικό ιστορικό ιστότοπο της Αυστραλίας και τοποθετεί το συγκεκριμένο αεροσκάφος με τους πιλότους του, και αλλες ορθές πληροφορίες, σε λανθασμένη τοποθεσία, στην Κουνόπετρα της Κεφαλονιάς.
 
 
Αμφότερες οι διεκδικήσεις κάνουν το ίδιο λάθος, μεταφέρουν μια ομάδα ορθών και επιβεβαιωμένων πληροφοριών με λανθασμένο ατεκμηρίωτο υποθετικό άλμα σε έναν τόπο διαφορετικό από εκεί που έλαβε χώρα.
Ας αφήσουμε το βιβλίο συμβάντων της 227ης Μοίρας της RAF να μας περιγράψει τα γεγονότα της ημέρας εκείνης.
Αεροδρόμιο εκστρατείας BERKA III (6)  26 Ιανουαρίου 1944, 
Αποστολή: Offensive sweep South Morea (Επιθετική εκκαθάριση στη Νότια Πελοπόννησο)
 
Συμμετέχουν 4 Beaufighters με νούμερα καταχώρησης :
JL 910 "S",    JL 708 "E",     EL 467 "J",     EL 609 "K"
08:48 Απογείωση
10:31 Όρμος ΚΑΨΑΛΙ(1), ναυάγιο και δύο καΐκια 15 έως 20 τόνων. Στη δυτική πλευρά του όρμου, εναέρια κεραία 17 μέτρων, υποψία ύπαρξης σταθμού ραντάρ και ασυρμάτου.
10:35 Όρμος ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ (2), Καΐκι 60 έως 70 τόνων με τη σημαία του Ερυθρού Σταυρού στο μεγάλο κατάρτι. Καμμιά επίθεση.
10:40 Ακρωτήριο ΣΠΑΘΙ (3), Φωτογραφήθηκε, πιθανός ραδιοιστός, μονοπολικός ύψους 5 μέτρων στην κορυφή ενός κτίσματος.
10:47 Όρμος ΞΥΛΗ (4), Εντοπίστηκε καΐκι 20 τόνων.
10:55 θέση ΓΥΘΕΙΟΝ, Εντοπίστηκε ένα καΐκι 80 έως 100 τόνων στην άκρη της προβλήτας. Όλα τα αεροσκάφη εκτέλεσαν δύο επιθέσεις με τα πυροβόλα, στη δεύτερη επίθεση το αεροσκάφος "S" κατάφερε κατευθείαν χτύπημα με μία βόμβα. Το καΐκι ανατινάχθηκε με μία σχετικά βίαιη έκρηξη η οποία υποδηλώνει φορτίο από καύσιμα ή πυρομαχικά. Ελαφριά αντιαεροπορικά πυρά εκδηλώθηκαν από δύο θέσεις, το "Κ" χτυπήθηκε κοντά στην αριστερή μηχανή αλλά συνέχισε. 
11:17 θέση (*) 36° 42` Ν, 22° 25` Ε εντοπίστηκε δικάταρτο καΐκι 80 τόνων αγκυροβολημένο στην ακτή, προστατευμένο σε τρεις πλευρές απο υψηλούς λόφους μέχρι 400 μέτρα. Όλα τα αεροσκάφη έκαναν δύο επιθέσεις ρίχνοντας βόμβες χωρίς εμφανή αποτελέσματα. Το πλοίο χτυπήθηκε άσχημα με τα πυροβόλα. Κατά τη διάρκεια της βύθισης για επίθεση το "E" κτύπησε στη θάλασσα προφανώς μη δυνάμενο να εξέλθει της βύθισης. Επιπλέον επιθέσεις ματαιώθηκαν εξαιτίας της δυσκολίας προσέγγισης. Το "Ε" διαλύθηκε και δεν εντοπίστηκαν επιζώντες.
11:20 θέση 36° 54`Ν, 22° 15` Ε, εντοπίστηκε καΐκι 15 τόνων στην ακτή.
11:31 (5)Εντοπίστηκε καΐκι 10 τόνων με πολλούς επιβαίνοντες και πορεία προς τα βόρεια.
11:35 ΚΑΛΑΜΑΤΑ...
 
 
Η δράση των τριών εναπομεινάντων αεροσκαφών συνεχίζεται εκτός Μάνης στην Καλαμάτα και προχωράει δυτικότερα στη δυτική πλευρά του Μεσσηνιακού Κόλπου, εκεί αποφεύγουν μια παγίδα τριών αντιεροπορικών με ένα δικάταρτο καΐκι για δόλωμα και καταλήγουν στην Κορώνη όπου τελειώνουν την επιδρομή τους. Μετά θα λάβουν πορεία προς το νότο και θα προσγειωθούν στη βάση τους στις 13:47 της ίδιας μέρας.
Το αεροσκάφος της 227ης Μοίρας της βρετανικής αεροπορίας (RAF) τύπου Bristol Beaufighter Mark VIc με σειριακό αριθμό παραγωγής JL708, ενδεικτικό γράμμα μοίρας "E", κατέπεσε στις 11:17 π.μ. της 26ης Ιανουαρίου 1944 στο Λιμένι της Μάνης.
 
 
Πιλότος   F/O Alexander Harold Will, R.A.A.F (Royal Australian Air Force) Αυστραλός s/n 420093. Ηλικία 20 ετών.
Ναυτίλος  F/O Brian Findley, R.A.F.V.R. ( Royal Air  Force Volunteer Reserve) Βρετανός s/n 136376. Ηλικία 20 ετών.
 
Το τι συνέβη μετά την πτώση του αεροσκάφους έχει περιγραφεί από τους φυσικούς πρωταγωνιστές και αυτόπτες μάρτυρες σε προηγούμενα άρθρα της εφημερίδας. Αμφότεροι θα λάβουν χριστιανική ταφή στο μικρό νεκροταφείο του Λιμενιού. Απο το μοιρολοΐ της Ελένης Χρυσικάκη εξ Αρεοπόλεως όπως το διασώζει ο Πάτρικ Λη Φέρμορ στο κλασικό πια έργο του "Μάνη" (1952) φαίνεται οτι αποδόθηκαν στρατιωτικές τιμές από απόσπασμα ανταρτών του ΕΛΑΣ κατά το σοβιετικό τυπικό (κοντάκι ακουμπισμένο στο γοφό και το όπλο κρατημένο με το ένα χέρι σε 45 μοίρες γωνία σε σχέση με το σώμα). Ο Εμφύλιος έχει ήδη αρχίσει στη Μάνη και βρισκόμαστε στην πρώτη φάση εαμοκρατίας (Οκτώβριος 1943 - Απρίλιος 1944).
 
Βουτηχτής από το Οίτυλο θα βουτήξει με επιτυχία στο ναυάγιο και θα καταφέρει να αποσπάσει το αντιαεροπορικό πολυβόλο που ήτανε προσαρτημένο στη θέση του παρατηρητή/ναυτίλου. Το μακρύκαννο όπλο φορτωμένο σε μουλάρι θα φτάσει μέχρι την πλατεία του Οιτύλου όπου θα παραδοθεί στον Παρασκευά επικεφαλή του ανεξάρτητου λόχου ανταρτών. Θα χρησιμοποιηθεί (;) στις αψιμαχίες που διεξάγονται ανάμεσα στον ανεξάρτητο λόχο του ΕΛΑΣ που εδρεύει στο Οίτυλο και στον λόχο Αρεοπόλεως, του Τάγματος Ασφαλείας Γυθείου που εδρεύει στην Αρεόπολη (Ιούνιος εως Σεπτέμβριος 1944). 
 
Τον Οκτώβριο του 1944 κορβέτα του βρετανικού ναυτικού θα περάσει από την ανατολική ακτή του μεσσηνιακού Κόλπου θα κάνει στάση στην Καρδαμύλη όπου θα παραλάβει τις σορούς των εγγλέζων στρατιωτών και του εγγλέζου ταγματάρχη οι οποίοι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια βομβαρδισμού από τους γερμανούς  των δύο καϊκιών στην Καρδαμύλη τον Μάιο του 1941 και ετάφησαν στο Προάστειο, μαζί με τις σωρούς των μερικά ταυτοποιημένων συμμάχων στρατιωτών που σκοτώθηκαν απο Έλληνες (;) το καλοκαίρι του 1941, ύποπτα και δόλια κάπου ανάμεσα στο Μοναστήρι Οιτύλου και την Καστάνια και θάφτηκαν επίσης στο Προάστειο. Η ίδια κορβέτα θα δέσει στο Λιμένι για να παραλάβει και τις σωρούς των δύο πιλότων και να τις μεταφέρει στην Αθήνα, στο βρετανικό στρατιωτικό κοιμητήριο Φαλήρου, οπού από τότε αναπαύονται στίς θέσεις 7C19 και 4C10 αντίστοιχα.
 
 
 (*) Εικάζεται βάσιμα οτι πρόκειται για το Λιμένι. Η περιγραφή το φωτογραφίζει. Οι μαρτυρίες ταυτίζονται με δικάταρτο καϊκι κολλημένο στην προβλήτα. Δεν εχει πέσει άλλο αεροπλάνο στη Μάνη. Το στίγμα που δίνεται είναι εξ αντικειμένου ανακριβές όχι μόνο ένεκα του γεγονότος ότι περιέχει μόνο δύο δεκαδικά ψηφία ενώ για να προσδιοριστεί ένα σημείο χρειάζονται έξι δεκαδικά ψηφία της μοίρας, αλλά κυρίως λόγω του, οπως απο την έρευνα έγινε γνωστή η λεπτομέρεια, ότι μετά από βολές με τα πυροβόλα επηρεαζόταν η μαγνητική πυξίδα του αεροπλάνου και το αποτέλεσμα ήταν σοβαρές αποκλίσεις.
 
Ο ναυτίλος σε ένα αεροσκάφος που τραντάζεται από τις μανούβρες της μάχης και με λανθασμένη την πυξίδα είναι αρκετά δύσκολο με όργανο τον εξάντα, τον ήλιο και χάρτες χωρίς λεπτομέρειες, να εντοπίσει τα σημεία με ακρίβεια. Γι' αυτό χρησιμοποιούν στίγματα ανάμεσα στο Γύθειο και την Καλαμάτα. Κινούνται επι της παραλίας ώστε να έχουν ασφαλή πλοήγηση μέχρι τη γνωστή σε αυτούς απο προηγούμενες επιδρομές πόλη της Καλαμάτας ώστε εκεί να ξανααποκτήσουν ακριβή προσανατολισμό.
 
1 Νήσος Κυθήρα
2 Με τον όρο αυτό συνήθως εννοείται το φυσικό λιμανάκι του Αβλέμωνα Κυθήρων
3 Φάρος Μουδάρι, η βορειότερη άκρη των Κυθήρων
4 Λακωνικός κόλπος, ανατολική πλευρά
5 Να είναι άραγε η “βενζίνα” που κάνει την συγκοινωνία Λιμένι, Τραχήλα, Σελίνιτσα, Στούπα, Καρδαμύλη ... Καλαμάτα.
6 Κοντά στη Βεγγάζη της Λιβύης, 300 ναυτικά μίλια  νότια της Μάνης.
 
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.