Η Μάνη στον πρώτο Τουρκοενετικό πόλεμο (1463-1479) και η συμβολή της κατά των Τούρκων

 
Πολιορκία του κάστρου Πορτο - Kάγιο από Mανιάτες και Eνετούς.
 Χαλκογραφία έγχρωμη, Depper 1668. 
 
 
Πρώτος Τουρκοενετικός πόλεμος (1463-1479)
 
Για δεκάξι χρόνια, από το 1463 μέχρι το 1479, οι Μανιάτες υπεράσπισαν τη γη τους και αποθάρρυναν τους Τούρκους να εγκαταστήσουν φρουρές στη περιοχή. Ο Τουρκοενετικός όμως πόλεμος, αν και σκληρός, έληξε άδοξα και οι Ενετοί εγκατέλειψαν στη τύχη τους, τους Μανιάτες. Ο Κροκόντιλος Κλαδάς δεν αναγνώρισε ποτέ τούς όρους της συνθήκης μεταξύ Τούρκων και Ενετών, απορρίπτοντας τη μια μετά την άλλη τις προσφορές των Τούρκων και άρχισε αγώνα εναντίον τους.
Σκληρές μάχες έγιναν και οι Μανιάτες πεισματικά απόκρουσαν όλες τις επιθέσεις των ασιατών κατακτητών. Όταν ξέσπασαν καινούργιες διαμάχες μεταξύ Τούρκων και Ενετών κατά τα χρόνια 1499-1502 και 1537-1540 δεν πήραν θέση, αλλά βρίσκονταν σε επιφυλακή.
Το 1571 με 1573 πήραν ενεργό μέρος υπέρ των, Ενετών με πρώτους τούς αδερφούς Μελισσηνούς, το Μητροπολίτη Μακάριο και το Δεσπότη Θεόδωρο.
Πρώτη οργανωμένη απόπειρα επανάστασης (1612)
Οι εξεγέρσεις τους ήταν συχνότερες κατά το 17ο αιώνα ενώ έγιναν και συνεννοήσεις του αρχηγού των Μανιατών Πέτρου Μέδικου με το δούκα του Νεβέρ, Κάρολο Β΄ Γονζάγο, πού ονειρευόταν την επανασύσταση του Βυζαντινού κράτους και είχε ανακηρύξει τον εαυτό του κληρονόμο των Παλαιολόγων. Τα σχέδια αυτά ματαιώθηκαν επειδή πρόδωσαν οι Βενετσιάνοι την κίνηση στους Τούρκους.. 
Σε καινούργιες περιπέτειες μπλέχτηκαν πάλι οι Μανιάτες την εποχή του Κρητικού ξεσηκωμού το 1648 με 1649 και πολέμησαν στο πλευρό των Ενετών με πειρατικά πλοία.
Οι Τούρκοι, για να μπορέσουν να υποτάξουν τη Μάνη, κολάκεψαν την αλλοπρόσαλλη προσωπικότητα του Μανιάτη πειρατή Λιμπεράκη Γερακάρη, του μετέπειτα Μπέη της Μάνης, με τη βοήθεια του οποίου εγκατάστησαν στη Μάνη τρία φρούρια, του Κελεφά, της Ζαρνάτας και του Πόρτο Κάγιο.
Γρήγορα η δύναμη των μανιάτικων λιμανιών εξασθένησε και ο Γερακάρης ανέλαβε καθήκοντα γενικού αρχηγού. Μετά από λίγο όμως θυμήθηκε το μανιάτικο αίμα του, επιτέθηκε με τα πειρατικά του πλοία κατά των Τούρκων, αλλά τελικά πιάστηκε και φυλακίστηκε από τούς Ενετούς.
Αλλά το μεγάλο αυτό ρεύμα των φυγάδων δημιουργεί προβλήματα, γιατί το άγονο έδαφος της περιοχής δεν τους φτάνει για να ζήσουν κι αρχίζει ένας σκληρός αγώνας για «ζωτικό χώρο» ανάμεσα σε οικογένειες, σόγια και ολόκληρα χωριά, που κάποτε παίρνει τη μορφή αληθινού τοπικού πόλεμου.
Η βεντέτα μεταξύ των μεγαλύτερων οικογενειών της Μάνης θα αναταράσσει τη Μάνη για αιώνες (όπως των Μεδίκων - Γιατριάνων και των Στεφανόπουλων). Για μεγάλο διάστημα το μόνο που θα μπορούσε να τους ενώσει ήταν μια Τουρκική εισβολή. Πολλοί φεύγουν για να υπηρετήσουν μισθοφόροι του Δόγη κι άλλοι γίνονται πειρατές, αρκετοί από τους οποίους έχουν κίνητρα πατριωτικά στις ενέργειές τους (μανιάτικα πυρπολικά κατάστρεψαν μέρος του οθωμανικού στόλου στα Χανιά).
Από τις μεταναστεύσεις Μανιατών της περιόδου αυτής χαρακτηριστικότερες είναι δύο οικογενειών από το Οίτυλο των Γιατριάνων, που έφυγαν το 1670 και εγκαταστάθηκαν στο Λιβόρνο της Ιταλίας και των Στεφανόπουλων, που έφυγαν το 1675 και κατάληξαν στο Καργκέζε της Κορσικής, όπου διατήρησαν τη γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμά τους και είναι και σήμερα ακόμα γνωστοί ως «Έλληνες».
Το 1715, μετά την απομάκρυνση των Ενετών από την Πελοπόννησο, η Μάνη συνέχισε να είναι ελεύθερη. Οι Τούρκοι αποφάσισαν ν' αφήσουν τους Μανιάτες ανενόχλητους κάτω από τη διακυβέρνηση ενός Μπέη, κατά το πρότυπο περίπου της Μολδοβλαχίας. Οι κάτοικοί της όμως, ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν στην Υψηλή Πύλη 4.000 γρόσια το χρόνο, που σπάνια πλήρωναν.
Μετά το πείραμα όμως που έκαναν με τον πρώτο Μπέη της Μάνης, το δυναμικό, φιλόδοξο και αδίστακτο Λυμπεράκη Γερακάρη, που πολεμούσε άλλοτε για τους Τούρκους κι άλλοτε για τους Βενετούς, διέκοψαν για εκατό περίπου χρόνια την εφαρμογή του θεσμού, για να τον επαναφέρουν μετά τα Ορλοφικά.
 
Σημειώσεις
1. Θεόδωρος Πίτσιος, Παλαιοανθρωπολογικές έρευνες στο σπήλαιο Απήδημα Λακωνίας.
2. Στο Οίτυλο (επί Δωριέων) είναι το μοναδικό χωριό της Μάνης που βρέθηκε επιγραφή με πίνακα πολιτών και με Αρμοστή τον Ηρακλείδα. [Inscriptiones Graecae. Vol. 1295 s.240-242 1913 (Καταγραφή από Forster 1904, Prott, 1903, Kolbe 1905) και Α. Κουτσιλιέρη «Ιστορία της Μάνης» Αθήναι 1993 σελ. 70]. 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.