Διαφορές της Αποσκιερής και της Προσηλιακής Μάνης

Διαφορές της Αποσκιερής και της  Προσηλιακής Μάνης
 
 
Eνδιαφέρον έχει ο διαχωρισμός της Αποσκερής και της Προσηλιακής Μάνης: ως Αποσκιερή οριοθετείται το τμήμα που σκιάζει στη δύση του ήλιου, δηλαδή η πλευρά που βλέπει τον Μεσσηνιακό κόλπο, ενώ Προσηλιακή, ό,τι πιάνει με το φως η ανατολή του ήλιου, η πλευρά που βλέπει τον Λακωνικό κόλπο. Άλλος τόπος ο ένας, άλλος ο άλλος. Το μέλι που είχαν στην Προσηλιακή στην Αποσκερή δεν το είχαν. Η Μέσα ήταν άγονη γη, άνυδρη, με ελάχιστη παραγωγή, ενώ η Έξω Μάνη είχε αφθονία σε ελαιόλαδο, κτηνοτροφικά αγαθά και ποικιλία σε ξινά, εσπεριδοειδή. Η παραδοσιακή μεσομανιάτικη μαγειρική ήταν δωρική, απολύτως εξαρτημένη από τα ελάχιστα προϊόντα που έβγαζε ο τόπος. Αξιοποιούσε τα πάντα, ακόμη και αυτά που προσπερνιούνται σήμερα ως μη βρώσιμα. Η ανάγκη γεννήσου την ευρηματικότητα.
 
Γύρω-γύρω στα χωριά της Ανατολικής Μάνης, στέκονται φυσικά τείχη από φραγκοσυκιές πλεγμέες σε στέμμα, ακροκορώνες των οικισμών και των πύργων που διασώζονται. Για τους παλιούς Μεσομανιάτες το φύλλο της φραγκοσυκιάς, όσο ήταν τρυφερό και πριν βγάλει αγκάθια, ήταν λιχουδιά. Το άνοιγαν στη μέση, το έψηναν πάνω στην πλάκα στη φωτιά και το έτρωγαν σαν γλυκό πιτάκι.
 
Ο τόπος έβγαζε επίσης λούπινα, τα πικρά πρωτεϊνούχα όσπρια, που θεωρούνταν οι μανιάτικες σταφίδες. Είχαν και λίγα κουκιά και φακές. Τα όσπρια, για να νοστιμίσουν, τα έκαναν με άγρια μυριστικά χόρτα. Τα αγριόχορτα του τόπου είναι μέχρι και σήμερα θεμέλιο της κουζίνας τους. Μυρίζει ο τόπος μαράθια, άγρια πράσα και παπαρούνες. Και ψάρια είχαν αρκετά, μικρού μεγέθους, από την τοπική αλιεία, τα οποία πάστωναν για να τα συντηρήσουν, ενώ από το εμπόριο προμηθεύονταν παστό βακαλάο.
 
Το κρέας τους ήταν πρωτίστως το χοιρινό, από τους οικόσιτους χοίρους (μπουζία), και τα πουλερικά, του σπιτιού αλλά και του κυνηγιού. Εφηύραν ακόμη διάφορα είδη πιτών και ζυμών. Τα λιγοστά ντόπια στάρια και το αλεύρι, ήταν από τα βασικά προϊόντα της ανταλλακτικής οικονομίας. Το «σκυλόψωμο», ένα είδος ψωμιού από 80% πίτυρο και 20% αλεύρι, μαζί με λίγες ελιές και τσάι από φασκόμηλο, ήταν το φαγητό που έτρεφε τους βοσκούς στα ορεινά.
 
Μαζί και πάνω από όλα, είχαν το ελαιόλαδο. Το ντόπιο λάδι είναι το sine qua non της μανιάτικης κουζίνας. Η αφθονία του δημιούργησε μια ευρεία γκάμα τηγανητών που ρουφούν όλη την ουσία του. Φυσικά, δεν το χρησιμοποιούσαν μόνο για να μαγειρέψουν, αλλά και για να συντηρήσουν τροφές, μισό χρόνο μπορεί να κρατούσαν το τηγανητό μοσχάρι μέσα στο ελαιόλαδο. Οι Μανιάτες ακόμη και τους κουραμπιέδες λαδένιους τους κάνουν μέχρι σήμερα. Το λάδι της περιοχής όμως, αν και ποιοτικά τρανό, σπάνια το βλέπει ελληνικό ράφι. Τόνοι εξάγονται ανωνύμως στη Γερμανία, την Ελβετία και την Ιταλία και εκεί συσκευάζονται και τυποποιούνται για λογαριασμό ξένων. Αξιοπερίεργη παραχώρηση κάποιων υπερήφανων ελαιοπαραγωγών για το μόχθο τους.
 
Γήινη και γυμνή η μαγειρική τους, ένα πορτοκάλι, λίγο παστό ή σύγλινο, ένα χόρτινο πιταράκι, ένα κομμάτι ψωμί με λίγο λάδι, το πιο ουσιώδες της κουζίνας τους. Αυτές τις γεύσεις και άλλες πολλές, όλες από το έντονο παρελθόν του τόπου, συναντήσαμε διασχίζοντας την Ανατολική Μάνη. Είδαμε τη χρυσή ομίχλη που δημιουργεί ο ήλιος, να ξυρίζει τις πεδιάδες και να κόβει τα χαμηλά βουνά, νιώσαμε μια καταπραϋντική ηρεμία, διάχυτη στον αέρα που μοσχοβολά φασκόμηλο, συναντήσαμε ντόπιους που έχουν πάντα δίκιο και είναι πολυμαθείς. Οι Μανιάτες, σαν τον τόπο τους, είναι κλειστοί. Δεν είναι άνθρωποι που θα σε καλωσορίσουν και θα σου ανοιχτούν. Αν όμως το κάνουν, σημαίνει πως το εννοούν πραγματικά.
 
 
 
 
 
 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.