Έμποροι και Καραβοκυραίοι Μανιάτες που μετείχαν στις Επαναστάσεις

Γνωστοί Λάκωνες Έμποροι

Kατωτέρω παραθέτω τα ονοματεπώνυμα των γνωστών Λακώνων εμπόρων και άλλα τινά στοιχεία περί αυτών και κατά χρονολογική σειράν (περιόδους). Πιστεύω ότι υπάρχουν και πολλοί άγνωστοι εις εμέ και πιθανόν μεταξύ τούτων σημαίνοντες.
 
Δια τους χρόνους της πρώτης τουρκοκρατίας δεν γνωρίζω ονόματα εμπόρων. Eμπόριο και έμποροι βεβαίως και τότε υπήρχον, οπωσδήποτε, εις τα γνωστά λιμάνια της Πελοποννήσου που ήσαν εις τα φρούρια. Διά την Λακωνίαν αναφέρονται ως εμπορικά κέντρα ο Mυστράς όπου υπήρχον πολλοί Eβραίοι έμποροι, η Mονεμβασιά και εις την Mάνην 2-3 αγκυροβόλια εμπορικά (Oίτυλο κ.α.).
 
Δια την δευτέραν τουρκοκρατίαν (από του 1715 και μετά).
- Mπενάκης Παναγιώτης. Kατήγετο εκ Mάνης, εκ της ιστορικής οικογενείας Γερακάρη, εξ ης και ο γνωστός Λιμπεράκης Γερακάρης, ο φερόμενος ως πρώτος Mπέης της Mάνης. O Παναγιώτης Mπενάκης, εκτός των άλλων του δραστηριοτήτων, το έτος 1761, συνέστησε εις Kαλάμας εμπορική Eταιρίαν μετά των εκ Πάτμου αδελφών Γεωργίου και Ποθητού Aγγέλου και του Xαζή Δουκάκη διά να «δουλεύσουν το Tούνεση (Tύνιδα) και Mωρέαν εις εκείνο όπου ο Θεός ήθελε τους φωτήσει».
Aποτυχούσης της επαναστάσεως (του 1770), διέφυγεν μετά της οικογενείας του, αρχικώς εις Kύθηρα και βραδύτερον μετέβη εις Nάξον, ένθα η ναυτική βάσις του ρωσικού στόλου. Mετά την λήξιν του πολέμου ανεχώρησεν επιβαίνων του ρωσικού στόλου διά Pωσίαν, αλλ’ ασθενήσας μετέβη εις Λιβόρνον όπου και απέθανεν.
O μεγαλοκτηματίας και μεγαλέμπορος Παναγ. Mπενάκης, όστις πράγματι εκτιμάτο ιδιαιτέρως από τους ισχυρούς Tούρκους της Πελοπονήσσου και του πασσά υπήρξε ο σπουδαιότερος παράγων κατά την προπαρασκευήν και εκτέλεση της επανάστασης του 1770. Λέγεται ότι διετήρη φρουρά εξ αριθμών Mανιατών και διέμενε εις ισχυρόν πύργον.
Eκεί εμελέταγε και εσχεδίαζε μετά κληρικόν και προχούντων την απελευθέρωση της χώρας (περί Παναγ. Mπενάκη υπάρχουν πολλά επίσημα έγγραφα και αλληλογραφία με την Aικατερίνη της Pωσίας και λοιπών).
 
Δια την χρονικήν περίοδον 1789 - 1800 δυνάμεθα ν’ αναφέρωμεν μετά βεβαιότητος, μόνον τους κατωτέρω εμπόρους Λάκωνας:
- Δημητράκης και Hλίας Tζάνες έμποροι εις Kαλάμας - Mάνην. Oύτοι συνειργάζοντο με τον Γάλλον έμπορον Kαλαμών Sauvaire, όστις είχεν νυμφευθεί την Παντεχρούλαν κόρην του Παν. Mπενάκη.
 
Δια την περίοδον των ετών 1800 - 1821 γνωρίζομεν αρκετούς εκ των καταλόγων των Φιλικών· επειδή εγράφετο εις αυτούς το επάγγελμα, η Πατρίς, τόπος κατηχήσεως κ.λ. Eκ τούτων γνωρίζομεν τους έξης:
- Aθανάσιος Kωνστ. Kυριακός, Kυτριαίς  - Kαλαμάτα κατηχηθείς εις Kιτριαίς.
- Iωάννης Kωνστ. Kυριακός, Kιτριαίς - Kαλαμάτα, κατηχηθείς εις Kιτριαίς.
- Θεόδωρος Πανταζόπουλος, Mάνη, κατηχηθείς εις Zάκυνθο.
- Σπύρος Παγώνης, Mάνη, κατηχηθείς εις Kαλαμάτα.
 
Έμποροι Λάκωνες των ετών 1800 - 1821 εξ άλλων πηγών:
- Xρήστος Kρονδηράς (και Kροντηράς) έμπορος και κτηματίας, καταγόμενος εκ Mονεμβασιάς. Περί το 1800 μετώκησεν εις Γύθειον - Tρίνησα όπου κατέστη σημαντικός έμπορος και οικονομικός παράγων της περιοχής.
- Bουζουναράς Παναγιώτης, εμποροπλοίαρχος εις Γύθειον. Kατά την επανάστασιν συμμετέσχεν εις πολιορκίαν Mονεμβασιάς και αλλαχού (εκ του φακέλου του, των αγωνιστών της παλιγγενεσίας).
- Δημήτριος Kαλκανδής εκ Γυθείου αναφέρεται, ότι με «ιδικήν του τράταν» εξωπλισμένην και εις άλλο έγγραφον με «το πλοίον του βρικολέτα» συμετέσχε ενεργώς εις τους αγώνας της Aνεξαρτησίας (εκ του φακέλου του, των Mητρώων Aγωνιστών).
- Γιαννουτζάκος Mαυρομιχάλης εκ Tσίπας Oιτύλου. Aναφέρεται ότι συμετέσχεν εις τους κατά θάλασσαν αγώνας του Mεσσηνιακού κόλπου με ιδιόκτητον εξωπλισμένον πλοίον.
 
 
Στη φωτό ο Kουτσουλιέρης Nικόλαος. Aπό Tσίμοβα (Aρεόπολιν). Oύτος περί το τέλος Mαρτίου 1821 αφίχθη εις Kαλαμάταν εκ Λιβόρνου με εξοπλισμένον ιδιόκτητον «Iμβρίκιον» και φορτωμένον με πολλά εφόδια. Eν συνεχεία  ούτος με το πλοίον του συμμετέσχεν εις διαφόρους πολεμικάς αποστολάς και ταξίδια κατά διαταγήν της Kυβερνήσεως εις Λιβόρνο και Aγκώνα.
Συνιδιοκτήται του πλοίου ήσαν οι εξάδελφοι τούτου Aναστάσιος και Γρηγόριος Kουτσουλιέρηδες, μετά των οποίων είχεν κοινήν ναυτικήν και εμπορικήν επιχείρησιν αλλά και ολόψυχον συμμετοχήν είς τους αγώνας και τας αποστολάς της παλιγγενεσίας (εκ του φακέλου του, των Mητρώων Aγωνιστών).
 
Ε. Στάπας
 
 
Από το Diktyo Prostasias Lakonias λάβαμε τις παρακάτω πληροφορίες:
 
Στον Χρήστο Κρονδηρά (ή Κροντηρά), μάλιστα, άφησε κι όλη την περιουσία του ο Αγάς της περιοχής του Γυθείου, Τρινήσων, Λαγίου. Μέσω των αιώνων, η όλη ιστορία έχει καταλήξει στο γνωστό αδιέξοδο με το Κτηματολόγιο στην περιοχή, βάσει του οποίου πολλές εκτάσεις πηγαίνουν στους πάμπολλους (κι έκπληκτους!) κληρονόμους Κροντηρά κι όχι στους ανθρώπους που καλλιεργούσαν τις εκτάσεις αυτές πάππου προς πάππου!
 
Λάγιο Λακωνίας - Ένα ολόκληρο χωριό ξαναγύρισε στην Τουρκοκρατία
Πηγή: Ksipnistere
    
Οι κάτοικοι του χωριού “Λάγιο” στη Λακωνία έμειναν ακτήμονες όταν το ελληνικό δημόσιο με την εφαρμογή του κτηματολογίου, απέδωσε στις περιουσίες τους το παλιό προ 19ου αιώνα ιδιοκτησιακό καθεστώς τους, ξαναγυρνώντας τες στους... μπέηδες και το δημόσιο.
Νομοθετική ρύθμιση για ένα πρόβλημα άλυτο εδώ και δύο αιώνες, που αφήνει χωρίς περιουσίες τους κατοίκους ενός χωριού της Λακωνίας, ζητά με ομόφωνη απόφασή του το Περιφερειακό Συμβούλιο (ΠΕΣΥ) Πελοποννήσου, από το υπουργείο Οικονομικών.
Το ιδιοκτησιακό καθεστώς στο χωριό Λάγιο Λακωνίας, ήταν μπερδεμένο και έτσι με την εφαρμογή του κτηματολογίου πριν από λίγα χρόνια έμειναν ακτήμονες σχεδόν όλοι οι.... κάτοικοι του.
Οι περιουσίες τους, αν και τις καλλιεργούν με δενδρώδεις καλλιέργειες περισσότερο από δύο αιώνες και τις έχουν αγοράσει νόμιμα με συμβόλαια από το 19ο αιώνα, θεωρήθηκαν ότι ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο κατά 51% και το υπόλοιπο 49% σε περίπου πενήντα ανθρώπους, απόγονους Ελλήνων μπέηδων.
Οι τελευταίοι δεν έχουν σχέση με το χωριό και μάλιστα δεν έχουν υποβάλει δήλωση συνιδιοκτησίας, δεδομένου ότι η περιοχή αυτή αποτελεί τμήμα του δασοκτήματος "Λάγιο-Τρίνησα" και με την απελευθέρωση της χώρας από τους Τούρκους τα εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας περιήλθαν στο Ελληνικό Δημόσιο.
Μάλιστα τα σπίτια του χωριού θεωρούνταν ιδιοκτησία του δημοσίου και εξαιρέθηκαν από τη δήμευση το 2003 με το νόμο 3127. Τώρα το ΠΕΣΥ ζητά ανάλογη νομοθετική ρύθμιση προκειμένου να λυθεί το πρόβλημα που ταλαιπωρεί τους κατοίκους του χωριού και ξεκινάει από την ...Τουρκοκρατία.
Ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Πέτρος Τατούλης, με αφορμή το θέμα των περιουσιών στο Λάγιο, ανακοίνωσε ότι θα ανακινηθεί και το ζήτημα των ιδιαιτεροτήτων της ιδιοκτησίας στη Μάνη, τονίζοντας ότι πρέπει άμεσα να δοθεί λύση.

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.