Έκθεση ορνιθολογικής γνωμοδότησης της περιοχής

Έκθεση ορνιθολογικής γνωμοδότησης της περιοχής «GR121 Νότια Μάνη, Όρος Σαγιάς και Ακρωτήριο Ταίναρο»

 

Εισαγωγή

Η περιοχή μελέτης είναι η Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά «GR121 Νότια Μάνη, Όρος Σαγιάς και Ακρωτήριο Ταίναρο», σύμφωνα με την έκδοση «Important Bird Areas in Europe» (Bourdakis & Vareltzidou 2000) του BirdLife International και τον χάρτη με τα όρια της περιοχής που έχει παραχθεί από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία για το Τμήμα Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ.

Η έκταση της περιοχής μελέτης σύμφωνα με το BirdLife International (Bourdakis & Vareltzidou 2000) είναι 25000 εκτάρια. Η περιοχή περιλαμβάνει την χερσόνησο της Μάνης: συγκεκριμένα βόρεια οριοθετείται μεταξύ των οικισμών Αρεόπολης και Βαθύ, δυτικά μεταξύ Αρεόπολης, Πύργου, Κοίτας και όρμου Κάπους, ενώ νότια και ανατολικά οριοθετείται από την ακτογραμμή.

Η περιοχή μελέτης αποτελεί μια βραχώδη ορεινή χερσόνησο, την οποία χαρακτηρίζουν τρεις βασικές φυσιογνωμίες: α) τα αραιά ή πυκνά δάση με βελανιδιές με υποόροφο θάμνους ή ασφάκα στο βορειοδυτικό τμήμα, β) τα άδεντρα βουνά με φρύγανα, πολλές βραχώδεις επιφάνειες και γκρεμούς, γ) οι παράκτιοι σχηματισμοί με όρμους και πολλούς βράχους. Τοπικά υπάρχουν μερικές κοιλάδες που καλλιεργούνται, όπως και μικροί υγρότοποι.

Η εργασία πεδίου επιβεβαίωσε την παρουσία όλων των ειδών χαρακτηρισμού της περιοχής. Επίσης, διευρύνθηκε η γνώση μας σχετικά με άλλα σημαντικά είδη της περιοχής μελέτης, ενώ αναδείχθηκε η μεγάλη σημασία της περιοχής για την μετανάστευση.

Στην περιοχή έχουν καταγραφεί 227 είδη πουλιών. Από τα 227 αυτά είδη τα 72 αναπαράγονται στην Χερσόνησο της Μάνης. Αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική περιοχή για τα αρπακτικά πουλιά, που αντιπροσωπεύονται εδώ με 26 είδη και ένα υποείδος.

Από αυτά τα είδη τα 7 φωλιάζουν στην περιοχή, ενώ τα υπόλοιπα χρησιμοποιούν τον χώρο κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης τους ή για διαχείμαση, ορισμένα μάλιστα από αυτά σε αρκετά μεγάλους αριθμούς. Σημαντική είναι η παρουσία κατά τη διάρκεια του χειμώνα νεαρών ατόμων από διάφορα είδη αρπακτικών όπως Βασιλαετοί, Χρυσαετοί, Στικταετοί κ.α.

Εφαρμόζοντας τα κριτήρια και με βάση τα αριθμητικά όρια που φαίνονται στον Πίνακα 1 του Παραρτήματος, τα είδη για τα οποία η περιοχή μελέτης μπορεί να χαρακτηριστεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας είναι:

• O Φιδαετός (Circaetus gallicus) με αναπαραγόμενο πληθυσμό μεγαλύτερο του 1% του εθνικού πληθυσμού (8-10 ζευγάρια) και την περιοχή μελέτης να εκτιμάται ως μια από τις 5 καλύτερες περιοχές για το είδος σε Ήπειρο-Ιόνια νησιά-Στερεά Ελλάδα-Πελοπόννησο.

• Η Αετογερακίνα (Buteo rufinus) με αναπαραγόμενο πληθυσμό μεγαλύτερο του 1% της Ε.Ε. (4 ζευγάρια).

• Ο Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus) με αναπαραγόμενο πληθυσμό μεγαλύτερο του 1% του εθνικού πληθυσμού (3-4 ζευγάρια) και την περιοχή μελέτης να εκτιμάται ως μια από τις 5 καλύτερες περιοχές για το είδος σε Ήπειρο-Ιόνια νησιά-Στερεά Ελλάδα-Πελοπόννησο.

• Το Χρυσογέρακο (Falco biarmicus) με αναπαραγόμενο πληθυσμό μεγαλύτερο του 1% της Ε.Ε. (1-2 ζευγάρια).

• Η Λιοστριτσίδα (Hippolais olivetorum) με αναπαραγόμενο πληθυσμό μεγαλύτερο του 1% της Ε.Ε. (>30 ζευγάρια).

• Ο Αιγαιοτσιροβάκος (Sylvia rueppelli) με αναπαραγόμενο πληθυσμό μεγαλύτερο του 1% της Ε.Ε. (>30 ζευγάρια).

• Το Φρυγανοτσίχλονο (Emberiza caesia) με αναπαραγόμενο πληθυσμό μεγαλύτερο του 1% της Ε.Ε. (>130 ζευγάρια).

• Επίσης η περιοχή μελέτης πληρεί το κριτήριο C5 καθώς κατά τη μεταναστευτική περίοδο διέρχονται περισσότερα από 5.000 αρπακτικά πτηνά (τουλάχιστον 7.000-7.500 άτομα).

Επίσης, στην περιοχή καταγράφονται σημαντικοί πληθυσμοί (>1% των εθνικών πληθυσμών) Γερακίνας (Buteo buteo) και Πετρίτη (Falco peregrinus).

 

 

Ορνιθολογική έρευνα πεδίου

Περίοδος συλλογής των στοιχείων 

Το διάστημα συλλογής των στοιχείων διήρκεσε 5 ημέρες, από 1η έως και 5 Μαΐου 2012

Μεθοδολογία

Αναλυτικά η Μεθοδολογία των Καταγραφών έχει ως έξης:

Κατανομή και αφθονία με σημειακές καταμετρήσεις και με κάλυψη διαδρομών με τα πόδια και με αμάξι (Point count +  Road transect). 

Καταγραφή μετακινήσεων και πτητική συμπεριφορά, με καταμετρήσεις από σημεία θέας, για αρπακτικά και άλλα μεγαλόσωμα εντός της περιοχής έρευνας (Vantage Points, Look and See). 

Καταγραφή χωροκρατίας αναπαραγόμενων αρπακτικών πουλιών εντός ή στα όρια της περιοχής έρευνας.

Αναπαραγωγή των χωροκρατικών καλεσμάτων των νυχτόβιων πουλιών.

 

Αποτελέσματα της έρευνας

Η έρευνα που διεξήχθει, είχε σαν σκοπό της, την καταγραφή και επιβεβαίωση της παρουσίας των ειδών χαρακτηρισμού της περιοχής ΖΕΠ.

Καταγράφτηκαν όλα τα είδη χαρακτηρισμού στις γνωστές επικράτειες που έχουν καταγραφεί και παλιότερα. Εδώ θα πρέπει να τονιστεί το γεγονός ότι η περιοχή παρακολουθείτε συστηματικά τα τελευταία 18 χρόνια με αποτέλεσμα να είναι γνωστή η κατάσταση των πληθυσμών των πουλιών καθώς και το καθεστώς παρουσία τους.

Οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί στους πληθυσμούς των πουλιών αλλά και στο καθεστώς παρουσίας τους έχει να κάνει περισσότερο με ποιοτικές αλλαγές και λιγότερο με ποσοτικές.

Λόγο του περιορισμένου χρόνου στο πεδίο, δόθηκε μεγαλύτερη σημασία στην έρευνα γύρω από το κεντρικό και βόρειο κομμάτι του Σαγιά και ιδιαίτερα γύρω από τις περιοχές που έχουν επιλεγεί για εγκατάσταση 4 Αιολικών Πάρκων.  

Καταγράφτηκε ένα ζευγάρι Σπιζαετοί Aquila fasciata στο κέντρο του Σαγιά και 10-12 ζευγάρια Φιδαετοί Circaetus gallicus. Επίσης καταγράφτηκαν 5-7 ζευγάρια Αετογερακίνας Buteo rufinus, 2 ζευγάρια Χρυσογέρακου Falco biarmicus και 6-7 ζευγάρια Πετρίτη Falco peregrinus. Τέλος καταγράφτηκαν και 5-6 ζευγάρια Μπούφου Bubo bubo,  (δεν περιλαμβάνετε στα είδη χαρακτηρισμού).

Από τα υπόλοιπα είδη χαρακτηρισμού, καταγράφτηκε ο Αιγαιοτσιροβάκος Sylvia rueppelli σε πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό καθώς και σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή κατανομής από ότι παλιότερα, το ίδιο και το Φρυγανοτσίχλονο Emberiza caesia. Η Λιοστριτσίδα Hippollais olivetorum καταγράφτηκε σε μεγαλύτερη κατανομή μόνο στην ανατολική πλευρά που παρουσιάζει και καλύτερο βιότοπο για το είδος από ότι στα δυτικά και στα βόρεια. Τέλος η Πετροπέρδικα Alectoris graeca καταγράφτηκε σε ορισμένα σημεία αλλά σε πολύ μικρό πληθυσμό. 

Μετανάστευση το συγκεκριμένο διάστημα δεν καταγράφτηκε από πλευράς αρπακτικών εκτός από λίγους Καλαμόκιρκους Circus aeruginosus (4), 2 Σταυραετoύς Aquila pennata, 1 Δενδρογέρακο Falco subbuteo και 1 Μαυροπετρίτης Falco peregrinus. Παρ’ όλα αυτά σημειώθηκε ένα πολύ ενδιαφέρον και πολυπληθές πέρασμα στρουθιόμορφων. 

Για να υπάρξει καλύτερη και ποιο αντιπροσωπευτική εικόνα του μεγέθους της μετανάστευσης των αρπακτικών πουλιών, θα πρέπει κατά την φθινοπωρινή περίοδο να διεξαχθεί μια μεγαλύτερης χρονικής διάρκειας καταγραφή της μετανάστευσης.  

Χαρτογράφηση των περιοχών φωλιάσματος και τροφοληψίας των μεγάλων αρπακτικών χαρακτηρισμού της περιοχής ΖΕΠ

Διάδρομοι μετανάστευσης των αρπακτικών πουλιών και κατά τις δύο μεταναστευτικές περιόδους (κύριος διάδρομος και κύριοι τοπικής σημασίας διάδρομοι)

Κατάλογος σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας περιοχής Χερσονήσου Μάνης

Επιστημονικό όνομαΚοινό όνομα79/409/ΕΟΚΑιτία

ενδιαφέροντοςΚαθεστώς

παρουσίαςΔιατήρησηCalonectris diomedea

 

Αρτέμης

Δ

Γ

δ

 

Puffinus yelkouan

Μύχος

Δ

Γ

δ

 

Phalacrocorax aristotelis

Θαλασσοκόρακας

Δ

Α

δ

 

Botaurus stellaris

Ηταυρος

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Ixobrychus minutus

Μικροτσικνιάς

Δ

Γ,Ε

γ

Γ

Nycticorax nycticorax

Νυχτοκόρακας

Δ

Α,Γ

γ

 

Ardeola ralloides

Κρυπτοτσικνιάς

Δ

Γ

γ

 

Egretta garzetta

Λευκοτσικνιάς

Δ

Γ

γ

 

Ardea purpurea 

Πορφυροτσικνιάς

Δ

Γ,Ε

γ

 

Plegadis falcinelus

Χαλκόκοτα

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Ciconia ciconia

Πελαργός

Δ

Γ,Ε

γ,δ

 

Ciconia nigra

Μαυροπελαργός

Δ

Α,Γ,Ε

γ,δ

 

Aythya nyroca

Βαλτόπαπια

Δ

Α,Ε

γ

 

Pernis apivorus

Σφηκιάρης

Δ

Γ,Ε

γ

 

Milvus migrans

Τσίφτης

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Circaetus gallicus

Φιδαετός

Δ

Γ,Ε

γ

 

Circus aeruginosus

Καλαμόκιρκος

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Circus macrourus

Στεπόκιρκος

Δ

Γ,Ε

γ

 

Circus cyaneus

Βαλτόκιρκoς

Δ

Γ,Ε

γ,δ

 

Circus pygargus

Λιβαδόκιρκος

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Accipiter brevipes

Σαίνι

Δ

Γ,Ε

γ

 

Buteo rufinus

Αετογερακίνα

Δ

Α,Γ,Ε

α

Β

Aquila pomarina

Κραυγαετός

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Aquila clanga

Στικταετός

Δ

Α,Γ,Ε

δ

 

Aquila heliaca

Βασιλαετός

Δ

Α,Γ,Ε

δ

 

Aquila chrysaetos

Χρυσαετός

Δ

Α,Γ,Ε

δ

 

Aquila pennata

Σταυραετός

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Aquila fasciata

Σπιζαετός

Δ

Α,Γ,Ε

α

Β

Pandion haliaetus

Ψαραετός

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Falco naumanni

Κιρκινέζι

Δ

Α,Γ,Ε

β

 

Falco columbarius

Νανογέρακο

Δ

Γ,Ε

δ

 

Falco eleonorae

Μαυροπετρίτης

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Falco biarmicus

Χρυσογέρακο

Δ

Α,Γ,Ε

β

 

Falco peregrinus

Πετρίτης

Δ

Α,Γ,Ε

δ

 

Porzana parva

Μικροπουλάδα

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Crex crex

Ορτυκομάνα

 

Γ,Ε

γ

 

Himantopus himantopus

Καλαμοκανάς

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Recurvirostra avocetta

Αβοκετα

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Burhinus oedicnemus

Πετροτριλίδα

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Glareola pratincola

Νεροχελίδονο

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Pluvialis apricaria

Βροχοπούλι

Δ

Ε

γ

 

Philomachus pugnax

Μαχητής

Δ

Ε

γ

 

Gallinago media

Διπλομπεκάτσινο

Δ

Α,Γ,Ε

R

 

Limosa limosa

Λιμόζα

 

Ε

γ

 

Tringa glareola

Λασπότρυγγας

Δ

Γ,Ε

γ

 

Larus melanocephalus

Μαυροκέφαλος Γλ.

Δ

Α,Γ,Ε

γ,δ

 

Larus genei

Λεπτόραμφος Γλ.

Δ

Α,Γ

γ,δ

 

Larus audouinii

Αιγαιόγλαρος

Δ

Α,Γ,Ε

γ,δ

 

Larus canus

Θυελλόγλαρος

II

Γ

γ,δ

 

Rissa tridactyla

Τριδάκτυλος Γλάρος

 

Γ

R,γ

 

Gelochelidon nilotica

Γελογλάρονο

Δ

Α,Γ

γ

 

Sterna caspia

Καρατζάς

Δ

Α,Γ,Ε

γ,δ

 

Sterna sandvicensis

Χειμωνογλάρονο

Δ

Α,Γ,Ε

γ,δ

 

Sterna hirundo

Ποταμογλάρονο

Δ

Γ

γ

 

Sterna albifrons

Νανογλάρονο

Δ

Γ,Ε

γ

 

Chlidonias hybridus

Μουστακογλάρονο

Δ

Α,Γ

γ

 

Chlidonias niger

Μαυρογλάρονο

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Bubo bubo

Μπούφος

Δ

Γ

α

Γ

Caprimulgus europaeus

Γιδοβύζι

Δ

Γ

β,γ

?

Alcedo atthis

Αλκυόνα

Δ

Γ

γ,δ

 

Coracias garrulus

Χαλκοκουρούνα

Δ

Α,Γ,Ε

γ

 

Calandrella brachydactyla

Mικρογαλιάντρα

Δ

Γ

γ

 

Lullula arborea

Δεντροσταρήθρα

Δ

 

γ,δ

 

Anthus campestris

Χαμοκελαδα

Δ

Γ

γ

 

Acrocephalus melanopogon

Μουστακοποταμίδα

Δ

Α,Γ,Ε

β,γ

Γ

Hippolais olivetorum

Λιοστριτσίδα

Δ

Γ,Ε

β,γ

 

Sylvia rueppelli

Αιγαιοτσιροβάκος

Δ

Γ,Ε

β,γ

Β

Ficedula albicollis

Κρικομυγοχάφτης

Δ

Γ,Ε

γ

 

Ficedula parva

Νανομυγοχάφτης

Δ

Γ,Ε

γ

 

Lanius collurio

Αετομάχος

Δ

Γ

γ

 

Lanius minor

Γαιδουροκεφαλάς

Δ

Α,Γ

γ

 

Lanius nubicus

Παρδαλοκεφαλάς

Δ

Α

R,γ

 

Emberiza hortulana

Βλάχος

Δ

 

γ

 

Emberiza caesia

Φρυγανοτσίχλονο

Δ

Γ

β,γ

 

 

Επεξήγηση

Αιτία ενδιαφέροντος 

Α: Είδη που περιλαμβάνονται στο Κόκκινο βιβλίο των 

απειλουμένων σπονδυλοζώων της Ελλάδας

Β: Ενδημικό είδος

Γ: Προστατευόμενα είδη σύμφωνα με την Απόφαση 82/72/ΕΟΚ του Συμβουλίου της Ευρώπης της 3ης Δεκεμβρίου 1981 περί συνάψεως συμβάσεως περί διατήρησης της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης (Σύμβαση της Βέρνης)  

Δ. Είδη που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ «Περί της διατήρησης των άγριων πτηνών». Για τα είδη αυτά η Οδηγία προβλέπει ειδικά μέτρα διατήρησης τους καθώς και δημιουργία περιοχών ειδικής προστασίας (SPAs).

Ε. Προστατευόμενα αποδημητικά είδη σύμφωνα με την απόφαση 82/461/ΕΟΚ του Συμβουλίου της Ευρώπης της 24 Ιουνίου 1982 περί της συνάψεως συμβάσεως για την διατήρηση των αποδημητικών ειδών της άγριας πανίδας (Συνθήκη της Βόννης)

 

Οικότοπος

Κωδικός οικοτόπου

Καθεστώς παρουσίας

α: Μόνιμη παρουσία,

β: Αναπαραγωγή

γ: Στάθμευση

δ: Διαχείμανση

C: κοινό

R: σπάνιο

V: πολύ σπάνιο

P: παρόν αλλά έλλειψη στοιχείων

Πληθυσμός

Μέγεθος και πυκνότητα του είδους στη περιοχή σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό εντός των εθνικών ορίων

Α =100%>=p>15% 

B: 15% >= p > 2%

Γ: 2%> = p > 0% 

Δ: μη σημαντικός πληθυσμός        

Διατήρηση 

Α = εξαιρετική 

 

Β = καλή

 

Γ = μέτρια ή υποβαθμισμένη

Απομόνωνση

Α = απομονωμένος (σχεδόν) πληθυσμός,

Β = μη απομονωμένος πληθυσμός, αλλά βρίσκεται στα όρια της περιοχής εξάπλωσής του

Γ = μη απομονωμένος πληθυσμός με μεγάλη εξάπλωση

Συνολική εκτίμηση

Α = εξαιρετική αξία

 

Β = καλή αξία

 

Γ = σημαντική αξία

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Plain text

  • Δεν επιτρέπονται ετικέτες HTML.
  • Διευθύνσεις ιστού και e-mail μετατρέπονται αυτόματα σε παραπομπές.
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.